Volgens Hidde van der Louw, hoofd category management bij Bol.com, zijn er maar 60.000 mensen nodig die een tientjesabonnement nemen om een onbeperkte toegang tot boeken mogelijk te maken. Dat zei hij tijdens KVB symposium Waardevol Digitaal in Den Haag, bericht Mediafacts. Een model zoals muziekdienst Spotify hanteert zou mogelijk in de toekomst een businessmodel kunnen zijn voor de digitale boekenbranche.

Dit jaar geen flat fee

"Het is meer een proefballonnetje dan een concreet plan", legt marketingdirecteur Michel Schaeffer desgevraagd uit. "Dat gaat er dit jaar in ieder geval niet komen." Het Spotify-plan was een vaan de vele mogelijkheden die aan bod kwamen in een position paper over de toekomst van digitaal lezen in Nederland. "Daar zijn de resultaten van gepresenteerd. En wat er onder meer uitkomt dat we nog veel meer moeten samenwerken in de keten en dat we moeten zorgen dat er niet teveel beveiliging is en eigenlijk ook de lessen leren van wat er bijvoorbeeld in de film- en muziekindustrie gebeurd is."

Als er gekeken wordt naar de muziekindustrie dan "zou het zomaar kunnen zijn" dat er in de toekomst abonnementsmodellen komen voor e-books. "Dat zou dus een all you can eat Spotify model kunnen zijn."

DRM wordt toch wel gekraakt

Maar er zijn ook andere plannen geopperd om de digitale boekenmarkt te stimuleren en niet dezelfde fouten te maken als er wel zijn gemaakt in de muziek- en filmindustrie.

"Waar wij bijvoorbeeld ook voor pleiten richting uitgevers is dat ze eens ophouden met DRM, die wordt namelijk toch wel gekraakt", aldus Schaeffer. E-books worden vaak beveiligd met Digital Rights Management (DRM) tools die ervoor moeten zorgen dat de boeken niet gekopieerd kunnen worden. Als dat wordt gekraakt worden mensen weggejaagd van het legale alternatief, stelt Schaeffer. "Omdat er allerlei beperkingen aan zitten die er in het illegale circuit niet aan zitten."

Het hoeft in de boekenbranche wat Bol.com betreft niet per se draaien om vernieuwende businessmodellen. Het kan ook zo zijn dat er een aantal beperkende maatregelen die nu van kracht zijn, zoals DRM, gaan verdwijnen. Ook zouden digitale boeken goedkoper kunnen worden dan hun papieren variant. "Dat kan natuurlijk want er verdwijnen wat kosten in de keten", aldus Schaeffer.

BTW-tarieven

Wat ook moet veranderen is het hogere BTW-tarief waar digitale boeken in Nederland nog steeds vallen terwijl een fysiek boek onder het lage BTW-tarief valt. "Dat scheelt alweer 13 procent in de prijs en dan heb je nog niks aan voordelen aan de consumenten doorgegeven."

Door die prijsdiscussie zijn sommige uitgevers en schrijvers nog steeds huiverig om hun boek als e-book uit te brengen, want het levert minder op en verdwijnt makkelijker in de illegaliteit dan een papieren boek. Soms is het ook moeilijk om vertaalde werken digitaal te krijgen omdat de rechten niet zijn afgekocht voor het uitbrengen van een vertaald e-book.

Eerste hoofdstuk gratis

Dat heeft invloed op het aanbod van digitale boeken in Nederland, dat wat Bol betreft nog veel te laag is. Uit testen blijkt wel dat als een boek 1 of 2 euro goedkoper wordt aangeboden er enorme verschillen ontstaan in hoe vaak een e-book over de toonbank gaat.

Wat ook werkt is het gratis aanbieden van het eerste hoofdstuk van een boek. "Dan zie je dat dat uiteindelijk invloed heeft op de verkoop van het boek. Met dat soort modellen zijn we heel druk bezig." Daarin wordt ook geprobeerd samen te werken met uitgevers. Het gaat dan om een combinatie tussen bestaande businessmodellen en wat de toekomst mogelijk gaat brengen.

Jonge markt

In verhouding tot de successen die in Amerika worden geboekt op e-bookgebied loopt Nederland nog achter. De Amerikaanse boekenwinkel Amazon claimde onlangs dat de verkoop van digitale boeken die van papier oversteeg. Onder papieren boeken schaarde Amazon in dit geval alleen de hardcovers en niet de paperbacks. Maar toch gaat het in de VS een stuk sneller dan hier.

Digitale boeken zorgen in Nederland volgens Schaeffer "een paar procent" van de boekenomzet. Hoeveel procent wil hij niet kwijt: "Het zit nog onder de tien." Toch is dat volgens hem eigenlijk heel veel. "Als je kijkt naar hoeveel titels er beschikbaar zijn dan zijn dat op dit moment nieuw ongeveer 80.000. Als je kijkt naar digitale boeken dan is dat nog geen tien procent daarvan."

Geheel ontevreden is Bol dus niet. "Het gaat wel de goede kant op ", aldus Schaeffer. "Maar er zijn vele gebieden waar het nog sneller zou kunnen gaan. En waar gewoon nog veel meer uit te halen valt."