Betalingsfraude is van alle tijden en niet uit te roeien, zegt Huub Vermeulen, directeur operations & fulfillment van bol.com. “Met de echte fraudeurs is het een voortdurend kat-en-muisspel. Je ziet elke keer dat iemand weer een ander trucje verzint om de boel voor de gek te houden. Het is een spel. De regels waarmee we orders als verdacht aanmerken, veranderen ook voortdurend. Je probeert in te spelen op het gedrag van de fraudeurs.”

Acceptgiro

Specfieke cijfers geeft bol.com niet, maar Vermeulen zegt dat de acceptgiro nog steeds de meest gebruikte betaalmethode is, niet in waarde maar wel in frequentie. Aan het gebruik van de acceptgiro kleeft wel een groot nadeel: het is betaling achteraf, wat fraude mogelijk maakt.

Fraude voorkomen doet bol.com onder meer door onderscheid te maken tussen producten. “Bepaalde producten, zoals boeken bijvoorbeeld, kan je met acceptgiro betalen. Maar als je een nieuwe klant bent bij bol.com, en je bestelt een nieuwe camera van 1200 euro, dan zul je zien dat je geen acceptgiro aangeboden krijgt”, zegt Vermeulen van bol.com. “Zo vangen wij aan de voorkant af dat mensen die ter kwader trouw zijn of geen geld hebben bij ons enorme dure producten op rekening kunnen bestellen.”

Patroonherkenning

Bestellingen worden bij bol.com volautomatisch gescand. “Op basis van patroonherkenning filteren wij er orders uit die wij als verdacht kenmerken. Door meerdere adressen en bestellingen aan elkaar te knopen, kun je vaststellen dat bepaalde dingen wel of niet kloppen. Een simpel voorbeeld: als je drie keer per dag een spiegelreflexcamera bestelt, dan is dat niet bepaald gebruikelijk.”

“Dat betekent niet direct dat we de order annuleren”, zegt Vermeulen. “Maar we hebben een speciaal fraudeteam dat naar die orders gaat kijken om in te schatten of het verantwoord is. Op die manier worden er dagelijks orders tegengehouden.”

Overigens merkt Vermeulen op dat een transactie met een acceptgiro, ondanks de risico's, niet duurder is voor bol.com dan een transactie met iDeal. "Voor iDeal vragen de banken een stuk meer transactiekosten. Dus als je de fraudebestrijdingskosten van een acceptgiro meerekent, dan kosten beide methodes even veel."

Geen fraude-informatie delen

Vermeulen ziet niet snel gebeuren dat webwinkels onderling een zwarte lijst delen, zoals Thuiswinkel.org van plan was. Het ligt namelijk juridisch erg lastig om informatie te delen over klanten. “Het is heel moeilijk die informatie te delen in verband met de Wet Bescherming Persoonsgegevens. Het gaat over individuen en vaak ook alleen over vermoedens van fraude. Het is niet toegestaan te delen en dat willen we ook niet.”

Ook is het niet in het belang van bol.com om betalingsinformatie te delen met concurrenten, zegt Vermeulen. “We zien het als iets dat we zelf hebben opgebouwd. We hebben van iets meer dan 2,5 miljoen adressen in Nederland een betaalervaring en dat heeft voor ons een grote waarde. Dat kunnen we gebruiken om ons systeem te perfectioneren. Dus dat wil je niet per sé met concurrenten delen.”