De Raad van State stelt dat de zaak van De Winter niet ontvankelijk is omdat de VNG geen bestuursorgaan is en dus niet valt onder Wet Openbaarheid Bestuur (WOB). “De brief waarin de VNG de journalist heeft meegedeeld zijn bezwaren niet in behandeling te nemen, is dan ook geen besluit waartegen beroep kon worden ingediend bij de rechter.”

Geheim houden

“Naar het oordeel van de Raad van State hoeft de VNG de documenten over het actieplan niet openbaar te maken, omdat de VNG geen bestuursorgaan is. De VNG is een privaatrechtelijke rechtspersoon en is bovendien niet 'met enig openbaar gezag bekleed' wat dit onderwerp betreft", aldus de hoogste bestuursrechter.

Ook is de VNG geen instelling die onder de verantwoordelijkheid valt van een bestuursorgaan, omdat de VNG niet verplicht is opdrachten van ministers of bestuursorganen van gemeenten uit te voeren, motiveert de Raad van State de uitspraak. Tegen het vonnis is geen beroep mogelijk.

Gesloten gemeente-ict

De zaak sleepte zich al twee jaar voort. De Winter wilde documenten over ict-plan Nederland Open in Verbinding inzien, die de VNG had. VNG speelde een sleutelrol bij het vertalen van NOiV voor gemeenten. Dat beleid is jammerlijk mislukt. De VNG houdt vol geen bestuursorgaan te zijn, maar erkende wel relevante beleidsdocumenten te hebben.

'VNG is verbergconstructie'

De Winter, freelance journalist voor onder meer Webwereld, reageert teleugesteld maar strijdvaardig. “Jammer. De uitspraak gaat voorbij aan de verplichting van openbaarheid voor Nederlands overheidsbeleid. De VNG is zo een constructie geworden om overheidsdocumenten aan publieke controle te ontrekken.”

Aangezien die inzage in beleidsdocumenten volgens De Winter ook verankerd is in het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM), stapt hij naar het Europees Hof in Straatsburg. "Ik wil dit toetsen aan het EVRM."

VNG voor openbaarheid

De VNG zegt in een reactie blij te zijn dat de Raad van State tot het zelfde oordeel komt als eerdere bestuursrechters. "We zijn een groot voorstander van openbaarheid en publiceren bijvoorbeeld veel documenten op onze website. Maar we zijn wel een vereniging en dat is nu duidelijk bevestigd."

Update 12.00 uur: reactie VNG toegevoegd