Eurocommissarissen Reding en Kuneva hebben deze week een "digitale agenda" gelanceerd met prioriteitsgebieden voor mogelijke EU-actie. Zo willen de twee "een eind maken aan de huidige lappendeken van wetten over het kopiëren van content voor privégebruik, zodat de consument zekerheid krijgt over wat hij wel en niet mag doen met auteursrechtelijk beschermde muziek, video's en films die hij downloadt".

Momenteel lopen de regels over thuiskopieën in de individuele EU-lidstaten flink uiteen. In Nederland zijn thuiskopieën toegestaan, en de artiesten en componisten krijgen hiervoor een vergoeding middels een heffing op lege mediadragers. Zelfs het downloaden van illegale mp3’s als thuiskopie is in Nederland niet in strijd met de wet.

De Haagse rechtbank heeft in juni vorig jaar echter een precedent geschapen door downloaden toch illegaal te verklaren. Die uitspraak is nog niet in hoger beroep getoetst. In landen als Groot-Brittannië en Ierland bestaat helemaal geen regeling voor het maken van thuiskopieën. Het maken van privékopieën is daar dan ook verboden.

Auteursrechten op één lijn

Het is niet geheel duidelijk wat de implicaties zijn van een eventueel plan om regels over thuiskopieën te harmoniseren, zegt onderzoeker Stef van Gompel van het Instituut voor Informatierecht (IViR). "De maatregel lijkt vooral bedoeld om de wetgeving in de verschillende lidstaten meer op één lijn te brengen. Nederland loopt wat betreft de regels over thuiskopieën redelijk in de pas met de rest van Europa. De thuiskopieregeling voldoet in elk geval aan de bepaling uit de Auteursrechtrichtlijn van 2001."

"Dat je een kopie uit illegale bron kunt betrekken is wel tamelijk uniek in Europa. Op dit gebied beweren onder andere de NVPI en andere vertegenwoordigers van rechthebbenden dat Nederland wel uit de maat loopt met de rest van Europa."

Ook pleiten Reding en Kuneva voor multiterritoriale licentieregelingen voor online-content. Dat moet ervoor zorgen dat het voor de consument van geen belang is uit welk EU-land digitale inhoud (muziek, games, films, boeken) komt. Zulke regelingen moeten voorkomen dat een videosite als YouTube of een muziekwinkel als iTunes in alle 27 lidstaten met de plaatselijke Buma/Stemra moet praten. Dat heeft weer als gevolg dat een deel van het aanbod in sommige landen ontbreekt en dat er wisselende prijzen zijn.

Europese Buma

"Voor online-muziekaanbieders is het erg lastig om licenties te bemachtigen om muziek tegelijkertijd in heel Europa aan te kunnen bieden. Daarom zijn ze in Europa al lang bezig met het vinden van een oplossing voor de veelheid aan licenties", zegt Van Gompel.

Al in 2005 publiceerde de Europese Commissie een studie waarin zij haar plannen uiteenzet over de toekomst van het collectieve beheer van rechten voor online muziekgebruik. Maar tot op heden zijn discussies over een Europese Buma nog niet concreet geworden.

Iedereen heeft er baat bij als er een multiterritoriale licentieregeling komt, zegt Van Gompel. "Zeker voor aanbieders. Die hoeven dan nog maar naar één loket te gaan om een licentie te krijgen voor het gehele Europese grondgebied. Dat maakt het aanbieden van muziek en andere content veel gemakkelijker."

eYouGuide

Om burgers te informeren over hun "digitale rechten" heeft de Commissie de eYouGuide gelanceerd. Dat is een nieuw online hulpmiddel dat de consument praktisch advies verstrekt over zijn digitale rechten onder de EU-wetgeving. De gids behandelt onder meer zaken als de rechten van de consument ten aanzien van zijn breedbandprovider, winkelen op het web en downloaden van muziek.