De Europese Commissie hoopt met deze richtlijnen een balans te vinden tussen het bevorderen van internettoegang voor Europese burgers, en het voorkomen van marktverstorende subsdidies of monopolies op netwerkgebied.

Witte en grijze gebieden

De richtlijnen zijn vooral bedoeld voor 'witte' (nauwelijks breedband) en 'grijze' gebieden (regio's waar wel breedband is, maar waar de dekking niet toereikend is). In die beide gebieden kan staatssteun wenselijk zijn.

Er moet dan wel aan bepaalde voorwaarden worden voldaan. In "zwarte" gebieden met veel dekking zijn er dan weer weinig mogelijkheden dat een overheidsoptreden extra voordelen oplevert, aldus de Commissie.

Openbaar aanbesteed

Om te voorkomen dat overheidssubsidies tot marktverstoring leiden en particuliere initiatieven in de weg zitten, moeten subsidies voldoen aan een aantal voorwaarden. Zo moeten de overheden in kaart brengen welke geografische gebieden door de betrokken steunmaatregel zullen worden bestreken. Gesubsidieerde projecten moeten daarnaast openbaar worden aanbesteed.

De Europese breedbandrichtlijnen (pdf) schrijven verder voor dat overheden neutraal moeten zijn in het gunnen van een project. Bij het kiezen van een leverancier moet de overheid de offerte kiezen die het gunstigst is voor de belastingbetaler. De overheid mag niet zonder reden voorkeur geven aan een bepaalde technologie (kabel, dsl, draadloos, glasvezel).

Een andere noodzakelijke voorwaarde voor een overheidsmaatregel is dat derden toegang krijgen tot de gesubsidieerde infrastructuur en wel tegen marktconforme prijzen. "Dankzij wholesaletoegang kunnen derde exploitanten concurreren met de winnaar van de aanbesteding (wanneer die ook op retailniveau actief is). Dat versterkt de keuze en de mededinging in de steungebieden terwijl tegelijkertijd wordt voorkomen dat er regionale dienstenmonopolies ontstaan."

NLkabel

Rob van Esch, directeur van NLkabel, laat in een schriftelijke reactie weten dat deze richtlijnen het juiste signaal geven. "Waar marktpartijen voor supersnel breedband zorgen, is er geen reden voor de overheid om daarbij een rol te vervullen."

"Dat marktpartijen in Nederland voor supersnel breedband zorgen blijkt onder meer uit recent onderzoek van Telecompaper; supersnel internet met 50 Mbps (Megabit per seconde) en sneller is beschikbaar voor meer dan 92 procent van de Nederlandse huishoudens. De richtlijnen maken duidelijk dat gemeenten daarom vrijwel nergens in Nederland financieel mogen bijdragen aan de aanleg van telecom-infrastructuren."

Appingedam

In de afgelopen jaren heeft de Commissie meermaals breedbandprojecten afgekeurd, omdat deze in strijd waren met staatssteunregels. Zo werd in 2006 in de gemeente Appingedam subsidie verboden voor het glasvezelproject Damsternet. Subsidie voor het glasvezelnetwerk Citynet in Amsterdam werd na onderzoek van de Commissie in 2006 weer wel goedgekeurd.

Recentelijk maakte staatssecretaris Heemskerk van Economische Zaken bekend dat de voorwaarden waaronder gemeenten kunnen investeren in supersnelle netwerken worden versoepeld. Dit moet de uitrol van vooral glasvezel, die is gestagneerd omdat veel investeerders de hand op de knip houden door de crisis, weer vlottrekken. EZ benadrukt wel dat het nieuwe beleid 'technologieneutraal' is.