De Business Software Alliance heeft zich bij het Amerikaanse Hooggerechtshof uitgesproken tegen een brede uitspraak van de hoogste rechters over een patentzaak over sojazaden. De BSA wil dat de rechters zich beperken tot deze specifieke zaak en zorgen dat een uitspraak geen gevolgen heeft voor softwarepatentrecht.

Overeenkomst geschonden met sojabonen

De discussie waar het eigenlijk om gaat, draait om speciale sojazaden die genetisch zijn gemodificeerd om planten resistent te maken voor pesticiden. Een boer kocht deze zaden van producent Monsanto. Omdat deze zo duur zijn, kocht hij ook een partij sojabonen uit de graansilo van een andere boer bedoeld voor veevoer. Omdat de Monsanto zaden dominant zijn in de sojaindustrie in de VS kon hij ervan uitgaan dat de sojaplanten die daaruit voortkomen ook resistent zouden zijn.

Maar om de gepatenteerde Monsanto-zaden te gebruiken, tekende de boer een overeenkomst over het gebruik ervan. Zo mogen boeren de zaden niet oogsten om later te planten, maar moeten ze voor een nieuwe oogst een nieuwe partij aanschaffen. Door het gebruik van de tweede generatie zaden van de sojabonen uit de graansilo pleegt de boer patentinbreuk, vindt Monsanto.

Een Amerikaanse rechtbank was het daarmee eens omdat de boer tegen de voorwaarden in een nieuwe generatie van deze resistente sojaplanten kweekt. De boer stapte naar het Hooggerechtshof. Gisteren diende de zaak en verschillende partijen, zoals het Witte Huis, vooraanstaande economen en de BSA hebben verklaringen ingediend om de zaadproducent te steunen.

Softwarepatenten in het geding

Ze vrezen namelijk dat dit zaadjesverhaal directe gevolgen heeft voor patentrecht. Het Hooggerechtshof moet namelijk in deze zaak een uitspraak doen over de grenzen van patentrecht bij producten die zichzelf kunnen vermenigvuldigen. Dat gaat namelijk ver voorbij de agricultuur en raakt onder meer de IT.

Het draait in de sojazaak om de vraag of patenten van toepassing zijn op producten die zijn te kopiëren. Zoals sojabonen. Of computerprogramma's. “Computersoftware, waarbij vaak tijdelijke kopieën van het programma worden gemaakt, kan worden omschreven als 'zichzelf vermenigvuldigend', hoewel software natuurlijk op belangrijke punten verschilt van zaadjes die worden gebruikt in de agricultuur", schrijft de BSA in een ondersteuningsverklaring (PDF) aan het Amerikaanse Hooggerechtshof.

Het Amerikaanse gerechtshof dat de boer eerder verbood de resistente zaden te hergebruiken, was het eens met Monsanto dat de verkoop van de eerste generatie zaden niet betekent dat het patent niet meer van kracht is op daaropvolgende generaties. Een uitspraak de andere kant op zou de poten wegzagen onder het huidige patentrecht. Een kopie van een eerder gekocht programma zou dan niet dezelfde patentbescherming als het origineel genieten.

Oordeel beperken tot zaadjes

De boer heeft het Hooggerechtshof gevraagd om zich wel uit te spreken over de verkoop van deze eerste generatie-zaden en diens opvolgers. Mocht het Hooggerechtshof in zijn voordeel beslissen, verzoekt de BSA om dit oordeel kort te houden en alleen te laten gelden voor deze context. “Een oordeel over de eigenschappen van zaden moet smal worden gedefinieerd om zo onzekerheid te voorkomen bij andere onderdelen van patentrecht - zoals computersoftware."

De BSA vreest dat een uitspraak in het nadeel van Monsanto softwarepiraterij in de hand zal werken. De organisatie verzoekt het Hooggerechtshof dan ook om duidelijk onderscheid te maken tussen natuurlijke reproductie, zoals bij sojaplanten en het kopiëren van software.

Hoge rechters niet onder de indruk

He Hooggerechtshof lijkt overigens niet op de hand van de boer te zijn. “[Patentrecht] verbiedt in deze kwestie het maken van een kopie van de gepatenteerde uitvinding en dat is wat hij heeft gedaan", stelt rechter bij de Hoge Raad Stephen Breyer. De boer vindt echter dat een bedrijf geen eigendomseisen kan stellen aan een product dat het niet verkoopt, zoals dus de sojabonen uit de silo.

Maar ook daar lijken de hoge rechters geen boodschap aan te hebben. De boer is immers verder vrij om te doen wat hij wil met de sojabonen. “Voer het aan de dieren. Of aan je gezin. Maak een tofu-kalkoen", stelt Breyer. Maar het planten van de bonen druist in tegen de afspraken met Monsanto. Een oordeel van het Hooggerechtshof wordt in juni verwacht.