In Europa, het Midden-Oosten en Afrika (EMEA) haalde de Business Software Alliance (BSA) met "30 rechtszaken per dag" in een half jaar tijd maar 10 miljoen dollar op bij piraterende bedrijven. De gegevens gelden voor de eerste helft van 2009. De BSA behartigt de belangen van softwaremakers.

"Softwarepiraterij kost bedrijven in de EMEA-regio 10,1 miljoen dollar aan schadeclaims en licentiekosten", schrijft de piraterij-opsporingsdienst. Dat bedrag bestaat uit 3,4 miljoen dollar aan boetes en 6,6 miljoen dollar voor de aanschaf van licenties voor de eerst illegaal gebruikte software.

Mager

De extra kosten voor het voeren van de rechtszaken zijn niet meegerekend. De oogst van de BSA steekt mager af tegen het feit dat de organisatie naar eigen zeggen "meer dan 4.000 procedures" heeft gevoerd in diezelfde periode.

"Als je het in absolute zin bekijkt, zou je zeggen dat het niet zoveel is", zegt Jacco Brand voorzitter van BSA Benelux. "Desalniettemin is het toch nog een flink bedrag", vindt hij. In Nederland is het aantal zaken in begin 2009 relatief laag. Dit zou komen door de strenge controles van de organisatie. Wel is er een sterke stijging te zien in het aantal Nederlandse meldingen.

Drie ton

Toch wist de BSA in de eerste helft van dit jaar in Nederland slechts 299.546 euro te verhalen op overtredende bedrijven. Dit terwijl de schade voor softwarebedrijven alleen al in ons land door de BSA voor heel 2008 wordt geraamd op 404 miljoen euro. Die geleden schade is 12 procent gestegen ten opzichte van 2007. Gerelateerd aan de 3 ton die in de eerste helft van dit jaar is binnengehaald, weet de BSA minder dan één promille van alle misgelopen licenties te achterhalen, bevestigt Brand.

Legalisatie vind op een aantal manieren plaats, legt Brand uit. Aan de ene kant via juridische acties. Aan de andere kant wordt er door heel veel bedrijven gelegaliseerd zonder dat de rechter er tussen hoeft te komen. Zij kopen alsnog licenties na waarschuwingen van de BSA. Om hoeveel geld het gaat bij deze 'vrijwillige' legalisaties kan Brand niet zeggen: "Die cijfers mag ik uiteraard niet vrijgeven." Wel wil hij kwijt dat het bedrag "vele malen hoger ligt" dan de geïnde boetes.

Vooral in het mkb

Toch neemt ook het aantal meldingen van piraterij flink toe. Brand denkt dat er in de tweede helft van 2009 wel een flinke inhaalslag wordt gemaakt. De lijst met bedrijven die mogelijk illegale software gebruiken, is op dit moment "50 tot 80 procent langer" dan in de eerste helft van dit jaar. De resultaten zijn tot nu toe wat mager omdat er nog veel onderzoeken lopen, vertelt de BSA-voorzitter.

Hij wijt de stijging van het aantal bedrijven dat gekraakte software draait aan de crisis. Illegaal gebruik gebeurt voornamelijk in het midden- en hogere segment van het mkb. Die bedrijven voelen de pijn van de economische malaise en besluiten vaak om over te stappen op illegale software om budgetten niet te belasten. Daarom is het goed mogelijk dat er dit jaar geen daling maar een stijging is te zien in het gebruik van gepirateerde software.

'Nulpunt wordt nooit bereikt'

De doelstelling van de BSA is om per jaar de piraterij met een tot twee procent terug te dringen. "Van 28 naar 27 of 26. Dan duurt het nog wel even totdat je bij de nul bent, en bij de nul zul je ook nooit komen."

Brand wil graag een dalende trend zien. "Sinds de BSA actief is in Nederland komen we wel van een percentage van achter in de zestig vandaan. Het duurt gewoon even."

Gedoogperiodes

"Zolang de piracy-rate blijft dalen, ben ik tevreden", zegt Brand. "Als die door zeer abrupt veranderende economische omstandigheden de andere kant op gaat, dan heb ik daar ook nog wel vrede mee. Ik kan me voorstellen waar het vandaan komt, maar dat wil niet zeggen dat ik het goedkeur."

De BSA is niet van plan om piraterij te gaan gedogen. Wel is het mogelijk om een soort gedoogperiode 'aan te vragen'. Daarin krijgen de piraterende bedrijven de tijd om zaken op orde te stellen.