Vanaf dinsdag 1 juli wordt een Europese e-commercerichtlijn omgezet in nationale wetgeving. Wat zijn precies de gevolgen van deze maatregel waarbij de consument vaker btw zal moeten betalen voor elektronische diensten?

Het gaat om een aanpassing van de omzetbelastingwet die volgens een Europese richtlijn uiterlijk 1 juni moet worden ingevoerd.. De wetgeving wordt nu aangepast aan de eisen van de moderne tijd, waarin steeds meer diensten via internet worden geleverd. In mei vorig jaar stemden de Europese ministers in met een aanpassing van de omzetbelasting op producten die via internet worden gedownload.

Per 1 juli zou de Europese richtlijn moeten zijn omgezet naar nationale wetgeving in de vijftien landen die deel uit maken van de Europese Unie, waaronder Nederland. Het is echter onwaarschijnlijk dat Nederland deze deadline haalt, zo zegt Thomas Vermeulen, belastingadviseur van het kantoor ESJ.

Consumenten gaan vaker btw betalen op elektronische diensten als muziek, ringtones of software. Dat is althans de theorie. Maar zal dat in de praktijk ook daadwerkelijk zo uitpakken?

Ongelijk

Doel is om het huidige concurrentienadeel van Europese landen ten opzichte van bijvoorbeeld hun Amerikaanse collega's weg te nemen, zo zegt een woordvoerder van ECP.nl, een non-profitorganisatie die de e-commerce in Nederland wil stimuleren. "Een van de gevolgen is dat consumenten in principe altijd btw moeten gaan betalen."

In de oude situatie moesten alleen Europese landen btw heffen over de betalingen voor de downloads die ze via internet verkopen. Bedrijven die buiten de Europese Unie zijn gevestigd, hoefden dat niet.

Zo hoefde het Amerikaanse AOL Time Warner geen btw te betalen als een Nederlander een bepaald product van een van de sites van dit concern downloadde, terwijl bijvoorbeeld het Franse Wanadoo dat wel moest doen. Onder de nieuwe belastingwet moeten ook bedrijven buiten de EU nu btw heffen en de opbrengsten daarvan afdragen aan Europa.

Hiermee gaat een wens van Europese bedrijven in vervulling. Zij voerden een intensieve lobby bij de Europese Unie om een einde te maken aan de ongelijkheid. Amerikaanse bedrijven zijn er vanzelfsprekend minder blij mee. Zij betichtten Europa onlangs nog van protectionistische maatregelen. "Europese belastingheffingen en andere maatregels bemoeilijken de handel voor bedrijven elders in de wereld en dus is het een vorm van protectionisme", zo verwoordde een van de belanghebbende de vigerende kritiek. Onzin, stelt ECP.nl echter: "De ongelijkheden worden juist gelijk getrokken."

Gevolgen

Voor de consument betekent het een en ander dat hij in principe voor bij niet-Europese bedrijven gekochte downloads meer moet betalen. Dit hoeft overigens niet altijd het geval te zijn. Zo besloot de Amerikaanse webveiling eBay onlangs nog de extra kosten voor eigen rekening te nemen. De gevolgen voor de consument zijn dan ook niet groot, zo meent ECP.nl.

Met name bedrijven van buiten de EU zullen daarentegen te maken krijgen met meer administratieve rompslomp. Een van de gevolgen van de nieuwe regeling is namelijk dat elektronisch geleverde diensten tussen bedrijven onderling zullen worden belast in het land van levering in plaats van in het land van herkomst, zoals voorheen. Dit betekent dat een Nederlandse ondernemer die een dienst levert aan een Zweeds bedrijf heeft te maken met de Zweedse omzetbelasting en niet meer met de Nederlandse. Voor de levering aan particulieren verandert er op dit punt niets: bedrijven hebben alleen te maken met de eigen lokale wetgeving.

Voor bedrijven binnen de EU houdt dit feitelijk niet veel meer in dan dat zij hun btw-aangifte wat anders in moeten vullen. Bedrijven buiten de EU moeten daarentegen een hele btw-administratie op gaan zetten, wat zij eerst niet hoefden te doen. EU-ondernemers hebben al een dergelijk administratie.

Kritiek

Vooral voor Amerikaanse bedrijven zijn de gevolgen groot, zo meent Thomas Vermeulen, belastingadviseur van het kantoor ESJ. "Voor hen wordt het heel lastig, omdat ze te maken krijgen met veel verschillende tarieven." Maar dat is niet alles. Volgens Vermeulen wordt de ongelijkheid met de nieuwe wetgeving niet weggenomen.

"De theorie is goed, de praktijk zal dat niet zijn." De grote, Amerikaanse internetbedrijven zullen zich keurig aan de nieuwe Europese wetgeving gaan houden, denkt Vermeulen. "Maar kleinere bedrijven uit - laat ik het maar zo noemen - de bananenrepublieken zullen daar helemaal geen zin hebben."

"Als je kwaad wil, dan is dat heel eenvoudig", vervolgt de belastingadviseur. De leveringen en betalingen lopen via internet. "Wie kan dat controleren?", zo vraagt Vermeulen zich retorisch af. "De belastingdienst is nog lang niet zover." In de praktijk zullen er dus alsnog concurrentieverschillen zijn.

Meer informatie is te vinden op de site van de Europese Unie.