De uitzondering in de Nederlandse wet dat downloaden legaal is, ook van illegaal gekopieerd materiaal, is Buma/Stemra een doorn in het oog. De royalty-innende organisatie stelt nu dat Nederland hiermee 'digitaal witwassen' ondersteunt.

Legaal downloaden

"Uploaden is illegaal, downloaden legaal. Met andere woorden: Muziek gaat illegaal het web op en komt er vervolgens legaal weer af." Buma reageert hiermee op uitspraken van Eurocommissaris Neelie Kroes, die de auteursrechtenwet wil moderniseren en EU-breed wil gelijktrekken.

Het Nederlandse ministerie van Justitie kan nog geen inhoudelijke reactie geven op de beschuldiging van Buma. "De staatssecretaris werkt nu aan zijn Plan van Aanpak voor wat betreft auteursrechten, en actuele onderwerpen daarin. Hij presenteert dat begin volgend jaar", vertelt Justitie-woordvoerder Wiebe Alkema aan Webwereld.

Illegale bron

Vorig jaar was er het omstreden rapport van de werkgroep Gerkens, waar het toenmalige kabinet een formele reactie op heeft gegeven. Daarbij stelde het kabinet onder meer dat downloaden uit illegale bron aangepakt moet worden. Dat betreft wel het vorige kabinet; het nieuwe is net aangetreden, benadrukt Justitie-woordvoerder Alkema.

Dat nieuwe kabinet gaat nu beslissen wat het oppakt aan liggende zaken van het vorig jaar gevallen kabinet. Auteursrechten vallen onder de nieuwe staatssecretaris, Fred Teeven, en die werkt nu dus aan zijn Plan van Aanpak. "Dat is met oog op wat er lag toen het kabinet viel. De staatssecretaris geeft daarin aan wat hij wil gaan doen en hoe."

Begin 2011

"Dus kan ik er niet inhoudelijk op ingaan, want het is nog niet klaar." Dat plan is dan voor de komende jaren, en wordt eerst gepresenteerd aan de Kamer. Wanneer die zich erover buigt, en wanneer Justitie dan eventuele feedback verwerkt, waarop dan de uitvoering kan beginnen is onbekend. "Ik kan daar niets over zeggen; de Kamer bepaalt haar eigen agenda." De woordvoerder laat nog wel vallen dat de presentatie gepland staat voor januari.

Ondertussen klaagt Buma/Stemra ook over het streven van Eurocommissaris Kroes om auteursrechten EU-breed gelijk te trekken. De auteursrechtenorganisatie is daar niet tegen; integendeel. Buma/Stemra claimt dat "zij in het verleden diezelfde pan-europese licenties samen met de andere Europese CBO’s (collectieve beheerorganisaties) al had afgestemd in het Barcelona/Santiago Agreement. Dit werd toen door de Europese Commissie tegengehouden".

Buma, niet Brein, inperken

Kroes wil ook de macht beperken van derde partijen wat betreft de handhaving van de auteursrechtenwet. Wetshandhaving moet met minder inmenging door derden, zoals uitgevers en hun belangenbehartigers. Kroes doelt daarmee op royalty-inners zoals Buma/Stemra en SENA. Ze neemt niet een belangenbehartiger als Stichting Brein op de korrel.

Die piraterijbestrijder jaagt actief op schenders van auteursrechten, en doet dat namens auteurs, uitvoerende kunstenaars, uitgevers, producenten en distributeurs van muziek, film, video en games (interactieve software). Brein stelt in reactie op de woorden van Kroes dat de Eurocommissaris juist zaken voorstelt waar de Nederlandse stichting, en ook Buma, al langer naar streeft.

Buma reageert op Kroes' streven naar machtsbeperking dat de macht wat Nederland betreft "ligt bij illegale partijen als The Pirate Bay". Die aanbieders gebruiken digitale content om er zelf beter van te worden, aldus Buma. Die stelt geen macht te hebben gezien het gebrek aan handhavingsmogelijkheden. Downloaden is in Nederland immers legaal.

Pan-Europees al geprobeerd

Buma meldt ook dat het eerder al pan-Europese licenties heeft vertrekt aan de drm-vrije downloadsite eMusic en aan dance-downloadsite Beatport. De Nederlandse royalty-inner deed naar eigen zeggen als eerste Europese CBO, maar is door de rechter teruggefloten.

"Buma/Stemra streeft al jaren naar harmonisatie van lokale wetgeving in Europa. Dit bevordert efficiëntie en daardoor wordt het voor startende muziekdiensten een stuk makkelijker om de rechten Europees in een keer te regelen." Volgens Buma stimuleert dat het legale aanbod van muziek, wat op zijn beurt weer nieuwe initiatieven meer kansen geeft.

Al jaren in wording

Kroes, die verantwoordelijk is voor de Digitale Agenda van de Europese Unie, uit vergelijkbare woorden. Haar voorganger, Viviane Reding, heeft begin 2008 en begin 2009 ook al gepleit voor een EU-brede aanpak - en bijbehorende Europese auteursrechtenorganisatie. Kroes heeft net een jaar geleden een principeakkoord voor online-muziek gesloten met partijen als Apple, Amazon, Nokia en diverse platenmaatschappijen, inners van royalty's en consumentengroepen.

Update:

De woordvoerder van Justitie laat nog weten dat het in wording zijnde Plan van Aanpak niet het rapport van de werkgroep Gerkens en de kabinetsreactie daarop meeneemt. Het nieuwe kabinet moet nog een beslissing nemen hoe nu ver te gaan, met de actuele onderwerpen in het auteursrecht.

Hij vertelt ook dat het presenteren van het Plan van Aanpak op stapel staat voor begin komend jaar, niet begin januari. Mogelijk is dat in januari, maar het zou ook in februari kunnen zijn.