Veel bedrijven maken gebruik van een boekhouddienst in de cloud. Dit is handig voor het bedrijf, maar als het failliet gaat zorgen de cloudproviders voor problemen voor de curator. Als de boekhouding in de cloud staat, is er veel moeilijker aan te komen dan wanneer een normaal accountantkantoor die zou verzorgen. Terwijl de boekhouding cruciaal is voor een curator. Zonder begint hij niet veel.

Uit eigen zak betalen

Er zijn verschillende voorbeelden van de problemen. Zo werd zonnepanelenbedrijf Scheuten Solar in juni failliet verklaard. De boekhouding was in orde, maar in eerste instantie niet toegankelijk voor curator Jan van den Heuvel van Meulenkamp Advocaten. Er stond een rekening van 30.000 euro open en de provider weigerde toegang.

Van den Heuvel moest vervolgens de provider betalen om tijdelijke toegang tot het systeem te krijgen en hevelde de boekhouding noodgedwongen over naar twee zelf aangeschafte servers. Allemaal kosten die curatoren uit de boedel heeft moeten betalen. Volgens Van den Heuvel komt het regelmatig voor dat er helemaal geen financiële middelen meer zijn om de boekhouding online tijdelijk te ontsluiten. Advocatenkantoren kunnen dat niet uit eigen zak bekostigen.

Kort geding

In september 2011 werd Retera Interieurwerken failliet verklaard. Dit bedrijf maakte gebruik van diensten van het Venlose bedrijf Vict voor het voeren van haar administratie. Kort na het faillissement staakte Vict de dienstverlening. Het in de lucht houden van servers kost immers geld. De curator wilde de liggende rekeningen niet betalen, maar meende wel aanspraak te kunnen maken op de gegevens. Daarop startte hij een kort geding. De rechtbank wees de vordering af met als argument dat als de curator derden inschakelt, hij die derden ook moet betalen.

Ook in hoger beroep haalde de curator bakzeil. Volgens het Hof is het in de Faillissementswet geregeld dat een curator bestaande overeenkomsten wel degelijk gestand kan doen. Maar die moeten er dan wel zijn. Evenmin kan door een curator een beroep worden gedaan op het louter veiligstellen van gegevens. Daar is volgens het Hof geen sprake van, omdat Vict behoorlijk wat tijd en moeite zou moeten steken in het opnieuw leesbaar maken van de bij haar opgeslagen gegevens.

De situatie is sinds de uitspraak eerder dit jaar ongewijzigd gebleven, zo laat de directeur van Vict aan Webwereld weten. De curator wil nog altijd niet betalen, en nu mag Vict net als andere crediteuren achteraan de rij aansluiten. Saillant detail is dat het failliete bedrijf inmiddels een doorstart heeft gemaakt en bij Vict is teruggekeerd als betalende klant.

Cloudprovider trekt de stekker er uit

De vereniging van insolventieadvocaten Insolad heeft het probleem nog niet in kaart gebracht, maar volgens Wouter Dammers van Cloudrecht, onderdeel van ICTRecht, zijn er al diverse van dit soort incidenten geweest. Bij traditionele accountantbedrijven kan de curator altijd beschikken over de boekhouding, maar voor de cloud is niets geregeld.

Dammers: “In principe mag een cloudbedrijf de stekker eruit trekken als er niet meer wordt betaald, of als er niet gereageerd wordt binnen een redelijke termijn. Als de dienstverlening noodzakelijk is voor de bedrijfsvoering en de curator met een doorstart bezig is, kan hij bij de rechter afdwingen dat de dienstverlening wordt voortgezet.” Maar daar staat dan wel een vergoeding tegenover.

Dammers verwijst naar de zaak van het kledingbedrijf Oilily en zijn IT-dienstverlener SaaS-Plaza. Daar stond twee ton open. De software was noodzakelijk om nog enige tijd de bedrijfsvoering te kunnen doen. Er moest van de rechter op zijn minst een overgangsperiode gegund worden, zodat Oilily kon overstappen op een alternatieve dienstverlener. De curator kreeg daarvoor een maand, maar moest wel een bedrag van 40.000 euro betalen ten behoeve van de voortgezette dienstverlening.

Twee weken tot een maand

De belangrijkste online boekhoudbedrijven Twinfield en Exact hebben eveneens verschillende regels om curatoren toegang te verschaffen tot de gegevens. Twinfield vertelt desgevraagd dat het een maximum van twee weken hanteert, waarbinnen de curator de gegevens gratis mag ophalen. Exact rekent daarentegen sinds kort een vergoeding voor een maand toegang. Afhankelijk van het contract, kunnen curatoren ook een cd-rom met een back-up aanvragen. Daarvoor moet de curator wel een ondertekend verzoek indienen.

Een simpele online backupdienst van 100 euro per jaar bovenop het contract voor een uitgebreid softwarepakket van 500 euro per maand zou wellicht een uitkomst kunnen bieden, suggereert Dammers van Cloudrecht.

Cloudrecht heeft inmiddels een stichting voor continuïteitsoplossingen opgericht. Bij problemen kan de cloudprovider uit dit 'noodfonds' worden betaald.