Het is vandaag erop of eronder voor die Nederlandse verworvenheid, downloaden uit illegale bron. Dat is bij ons toegestaan, omdat handhaven van een verbod de privacy schendt en de rechthebbenden bovendien worden gecompenseerd door de thuiskopieheffing op allerlei dragers, zoals tablets, pc's en smartphones.

Nederlandse wet van tafel geveegd

Maar een slepende rechtszaak zal hier waarschijnlijk een einde aan maken, al is het nog afwachten wat het EU-Hof zal oordelen. De advocaat-generaal (AG) Cruz Villalón liet er januari geen misverstand over bestaan. Die veegde het Nederlandse systeem van tafel.

Zowel het toestaan van downloaden uit illegale bron, als dit compenseren met thuiskopieheffing is in strijd met de Europese richtlijn, concludeerde de AG. De Nederlandse regering heeft hiermee de fundamentele rechten van rechtehebbenden geschaadt door het downloaden te 'banaliseren' en normale exploitatie te frustreren.

Maar ondanks dat een heffing op het 'illegale' downloaden dus ook niet kan, verplicht de richtlijn een 'billijke vergoeding' voor rechthebbenden. Meestal neemt het Hof de conclusies van de AG over, maar het is afwachten.

Red het downloaden!

De Consumentenbond schreef deze week nog een pleidooi (een zogenaamde Amicus brief) naar het EU-Hof in een laatste poging het downloaden te redden. "Wij vinden het essentieel dat de vrijheden van consumenten op het internet behouden blijven. Een downloadverbod leidt onherroepelijk tot criminalisering van consumenten en een verdere afname van het draagvlak voor auteursrecht onder consumenten", aldus Bart Combée, directeur Consumentenbond.

De zaak speelt al sinds 2008, toen fabrikanten van schijfjes de Stichting Thuiskopie aanklaagde en de rechter downloaden uit illegaal bron illegaal verklaarde, tot grote verbijstering van juristen. Dit werd echter door het Hof teruggedraaid. De Hoge Raad kwam er vervolgens niet uit en schoof de hete aardappel door naar het Europese Hof. Die kokende aardappel wordt vandaag opgediend.