Ieder jaar brengt de Black Book of Outsourcing een lijst uit met de 25 onveiligste en 25 veiligste locaties om je ict naartoe te offshoren. De lijst is gebaseerd op een enquête onder outsourcende bedrijven en hoge managers bij multinationals.

Daarvoor ondervraagt de Datamonitor Group in totaal 3100 managers die werken bij meer dan 400 grote outsourcing-afnemers. Dat zijn niet alleen klanten die hun ict uitbesteden, maar ook afnemers van Business Process Outsourcing zijn ondervraagd. Ze geven onder meer aan waarom ze voor bepaalde steden hebben gekozen, en wat volgens hun de sterke en zwakke punten van die locaties zijn.

Terreurdreiging

De lijst van dit jaar, die vorige maand is gepubliceerd, zit tjokvol met wijzigingen vergeleken met de lijst van het jaar ervoor. In het onderzoek worden meerdere factoren meegewogen: de geopolitieke stabiliteit, misdaad, corruptie, terreurdreiging, valutaschommelingen, milieu, de stabiliteit van het telecomnetwerk en de beveiliging van de ict.

Gezien deze factoren is het niet verrassend dat de lijst van meest riskante locaties aangevoerd wordt door steden als Karachi in Pakistan, Medellin in Colombia en Juarez in Mexico. Wel is het opvallend dat de lijstaanvoerder van vorig jaar (de Colombiaanse hoofdstad Bogota) naar de middenmoot gezakt is van de 160 plaatsen die in de enquête zijn meegenomen. Ook vijf van de zes Indiase steden die vorig jaar nog tussen de 25 meest riskante locaties zaten, zitten nu bij de 25 veiligste plekken om je ict aan uit te besteden.

Reclame in Bogota

In Bogota is het afgelopen jaar bijvoorbeeld vooruitgang geboekt op gebieden als binnenlandse stabiliteit, corruptie, georganiseerde misdaad, valutastabiliteit en veiligheid van de infrastructuur. Maar minstens net zo belangrijk is de uitgebreide en gerichte PR-campagne die de stad heeft uitgevoerd.

“Bogota heeft een mediacampagne op touw gezet waarmee het zichzelf neerzette als de veiligste stad van Colombia, waar het risico alleen maar verder afneemt”, legt Doug Brown uit, research director bij Datamonitor. Daarbij heeft de stad rapporten door consultants laten opstellen waarin met dalende misdaadcijfers werd gepronkt, en heeft de stad geïnvesteerd in advertenties.

“Wie louter naar de harde cijfers kijkt, ziet inderdaad een aantal duidelijke verbeteringen in gebieden die het zakenleven kunnen bedreigen. Maar het is moeilijk te zeggen of het verhoogde veiligheidsgevoel het resultaat is van marketing of van feitelijke verbetering.”

India is veiliger

De sprongen die India heeft gemaakt, berusten wellicht meer op de realiteit. Terroristische aanvallen, infrastructurele problemen, moessons en Amerikaans protectionisme in 2008 hebben in de vorige editie wellicht een negatief beeld gegeven van de outsourcingcentra in het land. Maar positieve ervaringen hebben sindsdien het beeld van India bij managers wat bijgesteld, zo denkt Brown. De steden Chennai en Pune stegen het meest in aanzien ten opzichte van de vorige editie.

“Chennai en Pune hebben enorme vooruitgang geboekt bij het verbeteren van het politie-apparaat. Dat heeft een positief gehad op hoe leveranciers hun werk kunnen doen”, zegt Scott Wilson, eveneens een research director van Datamonitor. “De leveranciers hebben dat aan hun klanten doorgespeeld, terwijl de kosten laag gebleven zijn.” De stabiliteit van de infrastructuur is ook verbeterd, wat zich vertaalt in minder storingsmeldingen.

Voormalig Oostblok rukt op

Voor de veiligste plekken moeten we naar Centraal Europa: Praag, Warschau en Brno staan bovenaan de lijst van de veiligste outsourcingplekken op aarde. Singapore, de nummer 1 van vorig jaar, maakt een duikeling naar plek 7. Zowel Tsjechië als Polen hebben vakbekwame ict'ers binnen hun grenzen, en grote vestigingen van dienstverlenende reuzen als Accenture, CapGemini en Indiase bedrijven als Infosys.

Manilla op de Filipijnen en Kuala Lumpur in Maleisië hebben zichzelf buiten de lijst van gevaarlijkste locaties gewerkt door succesvolle operaties van een aantal grote leveranciers, zegt Brown. Ook de grote steden in Brazilië hebben grote vooruitgang geboekt. Rio de Janeiro en Brasilia stonden nog in de lijst van riskante outsourcinglocaties, maar dit jaar staan ze in het veilige rijtje, net als Sao Paulo. Dat heeft volgens Brown te maken met de toekenning van de Olympische Spelen van 2016 aan Rio. Ook de verbeterde misdaadbestrijding, onderwijs en een steeds moderner wordend juridisch systeem hebben Brazilië geholpen, zo denkt Brown.

Grote sportevenementen kunnen een enorme impact hebben op de manier waarop naar een stad gekeken wordt. Johannesburg staat nog steeds in de lijst van gevaarlijke steden, maar heeft zich met hulp van het WK voetbal van plek 3 naar plek 24 geknokt.

Zakkers gepakt door perceptie

Maar waar winnaars zijn, heb je ook verliezers. Steden met een verhoogd risico ten opzichte van vorig jaar zijn onder andere Montevideo in Uruguay, Mexico Stad, Boedapest en San Jose op Costa Rica. “Mexico Stad krijgt klappen door de misdaad en het geweld in de randgemeenten”, zegt Wilson. “Een vuistregel lijkt te zijn dat hoe verder van de grens met de VS, des te beter een Mexicaanse locatie voor de dag komt.” Montevideo, Boedapest en San Jose zijn niet perse onveiliger geworden, maar hebben niet genoeg geïnvesteerd in het bieden van mogelijke kostenbesparingen en reclamecampagnes om hun aantrekkelijkheid voor outsourcers te vergroten, zegt Wilson.

Het risico is niet hoger dan het jaar ervoor, waardoor ook Brown en Wilson toegeven dat het onderzoek zijn zwakke punten heeft: Antwoorden van respondenten stroken niet altijd met de waarheid. De onderzoekers hebben na het verwerken van de enquetes een aantal van de antwoorden op waarheid getoetst aan cijfers van de Verenigde Naties en het CIA Fact Book. En inderdaad: het beeld dat klanten hebben van 'hun' locatie strookt niet altijd met de waarheid.

Feiten en meningen

Een voorbeeld daarvan is dat de ondervraagden Lagos (Nigeria), Lahore (Pakistan) en Medellin (Colombia) aanwezen als de gevaarlijkste plekken als het gaat om gewelddadige misdaad en gebrek aan politiebescherming. Maar landen als Costa Rica, India en Sri Lanka hebben minder politie-agenten per inwoner, terwijl de Dominicaanse Republiek, Colombia en Brazilië de hoogste misdaadcijfers noteerden.

Ook zouden Lagos, Lahore en Medellin de minst zekere ict-infrastructuur hebben van alle landen. Maar Bangladesh, Wit-Rusland en Ghana hebben de dubieuze eer om per inwoner over het kleinste aantal internetservers te beschikken. De drie steden komen ook hoog op de lijst te staan als het gaat om terreurdreiging, maar waarschijnlijk zijn klanten in Israël, Colombia en Thailand volgens de CIA minder veilig.

Dit laat zien dat vooroordelen een grotere rol spelen dan feiten bij uitbesteding. “Zelfs factoren waarbij het om perceptie gaat, zoals misdaad, corruptie en terreurdreiging, kunnen een zware slag toedienen aan de kansen van een regio om orders van bedrijven binnen te halen”, waarschuwt Brown. “Het broodnodige gevoel van veiligheid kan in de kiem worden gesmoord, zelfs al is het een levendige, progressieve gemeenschap. En dat alleen omdat een manager van een groot bedrijf denkt iets waar te nemen.”

Voor de volledigheid zijn hier de lijsten van de meest riskante outsourcingplaatsen ter wereld, en de meest veilige volgens de enquête.

De 25 meest riskante locaties voor outsourcing in 2010

1. Karachi, Pakistan

2. Medellin, Colombia

3. Juarez, Mexico

4. Cali, Colombia

5. Tijuana, Mexico

6. Lahore, Pakistan

7. Jakarta, Indonesië

8. Lagos, Nigeria

9. Dhaka, Bangladesh

10. Chittagong, Bangladesh

11. Amman, Jordanië

12. Khulna, Bangladesh

13. Faisalabad, Pakistan

14. Rawalpindi, Pakistan

15. Port-au-Prince Haïti

16. Managua, Nicaragua

17. Chihuahua, Mexico

18. Ljubljana, Slovenië

19. Tashkent, Oezbekistan

20. Bandung, Indonesië

21. Kingston, Jamaïca

22. Tel Aviv, Israël

23. Colombo, Sri Lanka

24. Johannesburg, Zuid-Afrika

25. Accra, Ghana

De 25 veiligste steden voor outsourcing in 2010

1. Praag, Tsjechië

2. Warschau, Polen

3. Brno, Tsjechië

4. Krakau, Polen

5. Toronto, Canada

6. Halifax, Canada

7. Singapore, Singapore

8. Dublin, Ierland

9. Kiev, Oekraïne

10. Chennai, India

11. Pune, India

12. Wuxi, China

13. Monterrey, Mexico

14. Sao Paolo, Brazilië

15. Bangalore, India

16. Beijing, China

17. Santiago, Chili

18. Brasilia, Brazilië

19. Mumbai, India

20. Dalian, China

21. Chandigarh, India

22. Rio de Janeiro, Brazilië

23. Cebu City, Filipijnen

24. Kuala Lumpur, Maleisië

25. Kolkata, India