“Open source heeft de cloud voor een belangrijk deel mogelijk gemaakt .Veel oplossingen van leveranciers zouden niet kunnen bestaan zonder open source”, stelt Mike Chung. Hij doet voor KPMG onderzoek naar cloud computing en de rol van vrije en open-source software.

Zonder open source geen cloud

Chung stelt voor om nog eens goed naar de opbouw van het wereldwijde web te kijken. “Een heel groot deel van internet bestaat uit zowel open standaarden, zoals bijvoorbeeld TCP/IP en HTTP als ondersteunende open source software, zoals Apache, JBoss en Tomcat. Zonder open source zou ook cloud in de huidige vorm niet kunnen bestaan.”

Veel gesloten proprietary software die in de cloud als SaaS of PaaS wordt aangeboden, heeft zijn oorsprong in de open-source gemeenschap liggen of hebben onderdelen van open-source, vertelt Chung. “De leveranciers die de grote vier van cloud computing worden genoemd, Microsoft, Google, Amazon en Salesforce.com, maken in zekere zin allemaal gebruik van open source. Microsoft doet daar wat geheimzinnig over, maar er is geen bedrijf ter wereld wat zoveel Linux-servers heeft staan als Google." Hij constateert dat door beveiliging en juridische afdichting diezelfde open source (helaas) closed source wordt.

Eis nummer 1: veiligheid

Beveiliging vormt een van de troeven van initiatieven die open source blijven en het hierdoor moeten opnemen tegen (traditionele) proprietary software. Chung trekt de vergelijking tussen de grote rivalen op het gebied van besturingssystemen. “Linux is relatief gezien vele malen veiliger dan Windows, waar het aantal lekken per versie in de tienduizenden loopt”, legt hij uit. “Je ziet dat ook terug in de bankenwereld. Servers van belangrijke applicaties bij banken draaien op Linux. Waarom doen ze dat? Dat doen ze omdat het veilig is én omdat ze nog enige controle hebben. Hetzelfde geldt voor de Amerikaanse overheid. Waar draaien die belangrijke applicaties op? Op open source. Tien tot vijftien procent van de servers bij de Nederlandse overheid draait met name voor kritieke toepassingen open source. Niet alleen omdat het goedkoper is, maar het is veiliger.”

“We zijn er bij KPMG dikwijls verbaasd over dat veel open source verdomd goed in elkaar zit. Je ziet dat bij goede communities mensen er met passie aan werken. Vaak gaat het om mengelingen van professionals en liefhebbers”, constateert Chung. “Er komt vaak hele goede software uit met, niet onbelangrijk, goede beveiliging. En laat het juist veiligheid zijn waarom 80 procent van de bedrijven die niet in de cloud zit dit als reden aanvoeren.”

Integratie in de cloud moet beter

Dat cloud in sommige sectoren – denk aan de financiële wereld – nog geen doorslaand succes is, is naast beveiliging ook te wijten aan het gebrek aan integratie, vindt Chung. “Het is vaak een crime om closed source producten aan elkaar te knopen. Met open source gaat het veel beter dan met twee closed source producten.” Doordat open source veelvuldig gebruik maakt van open API’s, gaat dit per definitie al gemakkelijker, zegt de manager.

Volgens Chung is cloud een van de weinige initiatieven uit de IT die met succes de vertaalslag naar de business heeft weten te maken. Het betalen voor gebruikprincipe spreekt hen aan. “Heel veel IT-iniatieven uit het verleden werken niet omdat ze voor de business te ingewikkeld of omslachtig zijn, denk maar aan SOA, BPM en BI. Cloud is voor bedrijven wel makkelijk te begrijpen. Bijna iedereen gebruikt Gmail en Hotmail.” Dit gegeven maakt cloud niet alleen populair, maar ook kwetsbaar. “Ik ken zoveel mensen met een Gmail-account. Stel je voor dat die software niet goed zou zijn geschreven. Stel er zit één grote fout in, dan heeft iedereen daar last van. Je merkt zoiets meteen. Het belang van goed geschreven software wordt daardoor steeds belangrijker.”

Licenties, een wereld van verschil

Wat is nu de kracht van open source vergeleken met closed source? Het grote verschil zit ‘m in het servicemodel, legt Chung uit. Je betaalt voor ondersteuning bij een Ubuntu of Red Hat, maar dat is een fractie wat je betaalt aan licenties én ondersteuning én verplichte certificering bij bijvoorbeeld Microsoft of SAP. “Dit gaat straks verdwijnen in de cloud. Cloud gaat erom dat straks één softwareproduct niet meer voor één bedrijf is, maar voor meerdere bedrijven. Er zullen daarom minder software-installaties zijn”, voorspelt Chung.

Dat minder software bij bedrijven on-premise geïnstalleerd hoeft te worden, heeft ertoe geleid dat er een groep is ontstaan die nu minder staat te springen door de komst van cloud computing. “Wie minder blij zijn met de cloud zijn de IT-integrators. De Capgemini’s, Accentures en Atos Origins van deze wereld. Wat moeten zij straks nog doen? Zij leven van projecten. Ze helpen software installeren, leveren veel handjes, bieden trainingen, maar dat valt straks grotendeels weg”, zegt Chung. “Er is onder veel IT-integrators een discussie gaande of men moet meedoen aan cloud computing. Is hun dienstverlening straks nog nodig? Het is net of je bij elk bedrijf een dieselgenerator hebt staan. Het is eigenlijk bizar dat ieder bedrijf nog een eigen IT-afdeling heeft, als je het zo bekijkt. Voor veel bedrijven is het niet de core-business, er is nauwelijks knowhow in huis, en je bent de meeste tijd kwijt aan het patchen van die systemen.”

Community grootste kracht én bedreiging voor open source

Chung wil hierbij wel benadrukken dat er geen partijen zijn die de cloud bewust willen dwarsbomen. “Niets of niemand dwarsboomt open source. Ook Microsoft niet. Mensen denken soms dat Microsoft anti open source is, maar dat valt ontzettend mee. Ze zijn er gewoon nauwelijks mee bezig. Wat open source eerder schaadt is de community zelf.” Volgens Chung zitten in elke open source gemeenschap fanatici waarmee bijna geen discussie mogelijk is. Chung: “Er zijn individuen binnen de open source community die per definitie niets van cloud willen weten.”

Naast dat niet iedereen binnen de open source community om cloud computing zit te springen, schort er ook het een en ander aan de licentiemodellen die door open source (binnen cloud) worden gebruikt. Chung: “We zien dat de licenties voor cloud en open source langzaam worden aangepast. Er is nu de GPLv3 licentie om software via het netwerk te ontsluiten. Maar dit is nog een juridische strijd.” Hierdoor blijven veel projecten nog aan het ouderer GPLv2 vasthouden. “Zolang er discussies zijn binnen de community en het is juridisch niet helemaal geregeld, zul je zien dat grote bedrijven moeite hebben om over te gaan. Bij closed source was het altijd heel duidelijk. Voor licenties moet je weliswaar grif betalen, maar alles is wel juridisch afgedekt.”

Service en transparantie zijn de toverwoorden

Desondanks dwingt open source bedrijven als Microsoft, SAP en Oracle om in de toekomst anders te gaan werken. “Ze zullen langzaam naar een model gaan waarbij service belangrijker wordt. Klanten weten niet hoe de software precies werkt. Je bent hierdoor [als klant] volledig overgeleverd aan de grillen van de leverancier”, aldus Chung. “Bij open source ben je in grote mate afhankelijk van de community. Toegeven, heel veel projecten hebben we de afgelopen tien jaar zien doodbloeden en er komen zat projecten op waar je al snel niets meer van hoort. Maar de projecten die al jaren en jaren bestaan, worden steeds krachtiger.”

De kracht van deze selecte groep open source projecten, waartoe bijvoorbeeld het eerder genoemde Apache, JBoss en TomCat behoren, heeft te maken met de ongedwongenheid waarop de community te werk gaat. “Er is geen druk om iets per se uit te brengen, daardoor kunnen ontwikkelaars er vaak met passie aan werken”, ziet Chung. “Closed source werkt volgens vaste procedures. Ook dit heeft voordelen, maar het gaat om het service-model. Open source hoeft niet te denken aan het verkopen van software, want de software zelf is gratis. Er is veel meer ruimte voor service.”

Als het maar werkt...

Helaas maakt het veel bedrijven niet zoveel uit of iets open-source of closed is. “Of het nu om Gmail of Hotmail gaat, ze willen gewoon webbased e-mail dat werkt.” Je kunt daarom niet stellen dat cloud een boost gaat geven aan open source of andersom, die vraag blijft ook volgens Chung lastig te beantwoorden.

Wat is momenteel het minst open source onderdeel van de cloud? "Ik zou zeggen SaaS. Het is in absolute zin de ultieme vorm van cloud computing. Als het gaat om integratie met IaaS en PaaS, ligt daar de kans voor groei van open source in SaaS.”

Bron: Techworld