Minister Verhagen omarmt het voorstel van de oppositie om netneutraliteit in de wet te verankeren in een "historisch" Kamerdebat woensdag. Netneutraliteit is het principe dat internetproviders geen websites, diensten of applicaties mogen blokkeren, afknijpen of belasten.

Maar een principe is geen wet. Vandaar dat er de afgelopen maanden achter de schermen druk werd gesleuteld aan een wettekst die sluitend maar toch flexibel is. En nog steeds wordt er aan geschaafd. Daarin spelen zowel technische, economische, politieke als juridische aspecten een rol. The devil is in the details.

Netwerkmanagement toegestaan

Zo zijn er een aantal uitzonderingen geformuleerd waarin providers wél internetverkeer mogen blokkeren of afknijpen. Bijvoorbeeld om verstopping (congestie) tegen te gaan. Hierbij moeten wel gelijke soorten verkeer gelijk worden behandeld. Ook mogen providers spam en malware filteren en tegenhouden.

In het verlengde hiervan wil de SGP dat (ideële) providers ook, als klanten dat willen, zaken als porno en geweld kunnen filteren. De opstellers van het amendement zien echter geen ruimte om dit expliciet in het wetsartikel op te nemen, omdat dit de deur open zet voor andere filters en blokkades, zoals die nu juist onwenselijk zijn verklaard.

Aparte filters toegestaan

“Wij hebben gezocht naar een formulering die in het wetsvoorstel past, maar bij elke formulering schiet je een gat -- je zou het een klein gaatje in de dijk kunnen noemen -- waar steeds meer water door sijpelt. Wij zien dit als een gat dat steeds groter wordt en steeds meer misbruikt wordt en uiteindelijk het hele principe van netneutraliteit teniet doet”, aldus D66’er Kees Verhoeven tijdens het debat.

Wel is te elfder ure in de toelichting opgenomen dat providers apart filtersoftware of –technologie mogen aanbieden. “Maar om te voorkomen dat het beginsel van netneutraliteit wordt omzeild, mag de levering, de kwaliteit of het tarief van de internettoegangsdienst niet afhankelijk zijn van of de filtersoftware of –technologie.”

Losse IP-diensten toegestaan

Ook wordt in de toelichting expliciet gesteld dat operators wel een dedicated voip-dienst kunnen leveren naast een algemene internettoegang. Dit is ook mogelijk voor bijvoorbeeld iptv. De wet laat dus ruimte voor een zogenaamd two lane model: specifieke diensten (die over IP gaan) naast algemene internettoegangsdiensten.

Dit is omstreden bij netneutraliteitspuristen, omdat de provider zijn eigen ‘rijstrook’ met IP-diensten voorrang kan geven. GroenLinks-Kamerlid Bruno Braakhuis: “Ik had deze clausule er liever niet in, maar hij is opgenomen omdat de wet anders mogelijk in strijd is met de Europese mededingingsregels.” Op ambtelijk niveau in Brussel is er overeenstemming dat de huidige formulering op deze manier wel door de beugel kan, bevestigt D66 desgevraagd.

Pas na een jaar voor iedereen

Een andere - last minute - toezegging is een overgangstermijn. Als netneutraliteit wet wordt, mogen de providers nog één jaar blijven blokkeren, knijpen of tariferen bij reeds bestaande abonnementen. Na dat jaar moeten alle nieuwe maar ook de stilzwijgend verlengde abonnementen voldoen aan de eisen van netneutraliteit.

En wellicht komen er nog andere bepalingen en compromissen bij, want onderstaande versie is nog niet definitief, maar dus wel anders dan de vorige versie. Vóór dinsdag moet er een tekst liggen waarover de Tweede Kamer zal stemmen.

netneutraliteit amendement