Software- en SaaS-leveranciers willen - net als alle andere bedrijven - geld verdienen. Dat doen ze door hun producten te verkopen als oplossingen voor de problemen waar andere bedrijven en organisaties tegenaan lopen. It-managers en cio's bij die klanten moeten echter waakzaam zijn, waarschuwt onderzoeksbureau Gartner. De vier grootste softwarebedrijven van de wereld hebben - net zoals SaaS-aanbieder Google - namelijk eigen motieven.

'Verstorende invloed'

Gartners analyse van - en waarschuwing voor - de geheime agenda van 'de grote vier' is aangevuld met het oordeel over Google. Terwijl Microsoft, Oracle, IBM en SAP in de ogen van analist Dennis Gaughan niet innovatief zijn, is Google in ieder geval 'disruptive'. De internetreus verstoort de gevestigde orde en gooit de concurrentieverhoudingen op z'n kop. Maar de klant is daar niet altijd bij gebaat, waarschuwt Gartner.

Google heeft een enorme impact op de markten waarop het zijn diensten, software en zelfs hardware introduceert. Van Gmail en Google Docs, via Chrome en Android, tot search appliances. Analist Whit Andrews van Gartner stelt dat die 'concurrentieverstorende invloed' totaal niet in verhouding staat tot de investeringen die Google doet en de omzet die het boekt. Wat het bedrijf erin steekt en wat het eruit haalt, is relatief klein. Toch is de impact zeer groot, op it-leveranciers in die markten maar ook op ict-managers, cio's en it-architecten.

Andrews analyseert Google en de geheime agenda van die leverancier in het recente rapport 'Vendor focus for Google: Examing Google's disruptive strategy and value to your organization'. Hij raadt bedrijven aan een gedegen evaluatie uit te voeren of zij investeren (of blijven investeren) in conventionele ict-systemen, of juist overstappen op Google's diensten. De analist draagt hierbij nog een derde optie aan: zoek producten op die bij andere ict-leveranciers zijn ontstaan in reactie op Google.

Bedrijven zijn bijzaak

Bedrijven zijn voor Google namelijk een bijzaak. Consumenten eerst, luidt het devies. En dankzij de opmars van consumententech in het bedrijfsleven rukt ook dit bedrijf op in de zakelijke markt. Deze 'consumerisation of it' is al jaren een trend, die eerder andere ict-bedrijven vooruit heeft geholpen, zoals ten dele Microsoft. Probleem in het geval van Google is dat het qua focus nog steeds een consumentenleverancier is, stelt Gartner-analist Andrews.

De producten van het bedrijf zijn volgens analist Andrews altijd eerst gericht op consumenten en dan later eventueel op bedrijven en organisaties. “Er bestaan bijna geen uitzonderingen op deze regel." Deze aanpak van technologie zorgt er wel voor dat Google's producten worden ontwikkeld om enorm schaalbaar te zijn, gemakkelijk te configureren en te implementeren, eenvoudig in gebruik en functies, open staan voor externe ontwikkelaars, en op zichzelf staan.

Dat laatste is het feit dat Google's diensten en producten niet of nauwelijks afhankelijk zijn van verbindingen met zijn andere applicaties. Dit in tegenstelling tot de meeste andere ict-leveranciers, zoals Microsoft, Oracle, IBM en SAP. Toch kan die 'losheid' van Google weer een probleem zijn voor klanten, waarschuwt Gartner.

Hyperactieve onderneming

“Ondanks zijn omvang, voelt Google aan als een hyperactieve ondernemersfirma, in plaats van als een strategische corporate reus. Het innoveert snel in diverse gebieden tegelijk, voert dagelijks honderdduizenden experimenten uit om gevolgen voor gebruikersgedrag te bepalen, maakt haast realtime beslissingen over wat dan te ontwikkelen en daarna te testen." Dit alles is volgens Andrews van toepassing op zowel Google's consumentendiensten als de zakelijke services.

Dit bedrijfsmodel van Google leidt ertoe dat klanten meedelen in de beloningen van deze zoektocht naar nieuwe benaderingen, maar ook in de risico's. Zaken die niet werken, of die onder de maat worden bevonden door Google, kunnen het onderspit delven. Klanten die zo'n Darwinistisch slachtoffer zelf wel nuttig vinden, zitten dan zonder. Enerzijds het voordeel van innovatie, anderzijds het nadeel van weinig voorspelbaarheid.

Ongewenste updates

Die onvoorspelbaarheid en de consumentenfocus uiten zich ook in Google's aanpak van updates: die voert het zelf en automatisch door. Dat is niet alleen een gegeven voor cloud computing, maar is door Google doorgetrokken naar zijn webbrowser Chrome. Voor bedrijven kunnen automatische updates echter voor problemen zorgen. Die lopen uiteen van constant achterlopende - of doorlopend aan te passen - systeem-images tot helpdeskcalls en zelfs niet-werkende applicaties.

Andrews concludeert dat organisaties die voor Google kiezen zich in wezen verplichten tot het omarmen van 'agile it': flexibele en creatieve automatisering. “Met misschien wat verborgen kosten." Hij wijst erop dat goed zakelijk gebruik van Gmail enorm gebaat is bij het gebruik van beheertools van derden, waarvoor dan aanvullende kosten gelden.

De tools van Google zijn namelijk van begin af aan ontworpen voor een losse koppeling. Gartner wijst erop dat Google Docs een verzameling van aparte functies is en niet een geïntegreerde suite. Er zit volgens het onderzoeksbureau wel een stijgende lijn in de mate van integratie en de gebruikerservaring.

Kwestie van geloof

“Google's bedrijfsproducten zijn de beste producten voor slechts enkele organisaties. Namelijk diegenen die het geloof delen in snel opeenvolgende verbeteringen, in 'goed genoeg'-producten die licht zijn qua functies maar sterk qua flexibiliteit, en in de waarde van collaboration [samenwerking - red.]."

Google dankt deze flexibiliteit mede aan het feit dat het geen significante voorgeschiedenis heeft, zoals een klantenbestand of productarchitectuur die het moet bedienen of in stand houden. Hierbij hanteert de bedrijfsleiding een Darwinistische strategie: producten moeten hun waarde bewijzen en blijven bewijzen. Criteria daarbij zijn de mate van gebruik in de markt, maar ook de verstorende werking op concurrenten en de - al dan niet indirecte - stimulans voor Google's kern-business: ads. Bij dat laatste speelt ook de aanmaak van content een rol, content waar dan weer ads bij te verkopen zijn.

Google wordt weliswaar gezien als cloudaanbieder, maar is van origine een zoekmachine die in wezen een advertentiemachine is. Die oorsprong is nog altijd van toepassing: het leeuwendeel van de omzet komt ook nu uit ads. Maar liefst 97 procent van Google's inkomsten is afkomstig van advertentiegerelateerde diensten. Zoals bij Microsoft alles draait om melkkoeien Windows en Office, draait bij Google alles om de ads. Bovendien zijn de bedrijfsactiviteiten volgens Gartner maar een fractie van de resterende 3 procent van de omzet.

Gokken op Google

Organisaties die gaan voor Google als strategische leverancier van producten gokken er volgens Gartner dus op dat de internetreus zijn zakelijke producten blijft zien als waardevolle activiteit. Dit ondanks het extreem kleine belang ervan voor de algehele inkomsten. De gok is ook dat Google de behoeften van zakelijke gebruikers belangrijk vindt voor zijn groei, én dat de aandeelhouders van Google daarin meegaan. Een investeerdersrevolutie is niet ondenkbaar, waarbij het bedrijf gedwongen wordt zich op zijn kernactiviteiten te richten.