Boekhandelketen Selexyz kampt met grote financiële problemen. De reden: ontlezing. En dat terwijl er meer wordt gelezen dan ooit tevoren. Alleen, niet van papier. Boekhandels en uitgeverijen zijn gewaarschuwd, want ook online stokt de boekverkoop.

Zo gaat het hollend achteruit met het papieren boek. Het strijdtoneel tekent zich steeds duidelijker af. Terwijl hier in Nederland boekhandel na boekhandel de deuren sluit, is de opmars van het ebook in de Verenigde Staten nauwelijks nog te stuiten. Zo maakte Amazon onlangs bekend meer ebooks dan paperbacks te verkopen. Met als logisch gevolg dat je nu dus ook ebook-bestseller-auteurs hebt. Absolute topper is James Patterson met meer dan 3 miljoen verkochte ebooks binnen één jaar. Maar goed, hij is dan ook een grote jongen met wereldwijd - sinds 1977 - meer dan 230 miljoen verkochte exemplaren. Zijn uitgever regelt de verkoop van de ebooks.

Des te opmerkelijker is de prestatie van de 60-jarige John Locke uit het Amerikaanse Louisville. Hij geeft zijn ebooks in eigen beheer uit, via het Kindle Direct Publishing System van Amazon. Zijn negende thriller ("Lethal People") werd de bestseller waarop hij hoopte met meer dan een miljoen verkochte exemplaren, á $0,99 per stuk. Slim, want voor dat bedrag ga je als consument niet op zoek naar een torrent. En John gaat door. Zijn nieuwe kaskraker ligt er ook al: "How I Sold 1 Million eBooks in 5 Months." Gelijk heeft ie. Lange neus naar alle uitgevers. John Locke is de Kluun 2.0: iemand met een middelmatige pen, maar een uitgekiende online marketingstrategie. Of zijn thrillers ook echt lezenswaardig zijn, weet ik niet. De cover van zijn boek, met daarop twee vrouwenbenen waaraan geen eind lijkt te komen, stemt tot nadenken. Ik vermoed dat John zelf met Photoshop in de weer is geweest. Wie goed kijkt, ziet dat het linkerbeen van de vamp veel te lang is.

Dat zal ook hét argument zijn van uitgeverijen en boekhandels. Zij scheiden het kaf van het koren. Zonder hen zien we straks als consument door de bomen het bos niet meer, wanneer duizenden, zo niet miljoen digitale stuiverromans (ik doop ze '€-roman') over het internet worden uitgestort. Persoonlijk denk ik dat uiteindelijk de wal het schip keert, en het betere werk vanzelf komt bovendrijven. Zo heeft internet altijd gewerkt.

Rijst de vraag: wat is op termijn nog de waarde van een uitgeverij en boekhandel? In de papieren wereld slokken zij samen 90 procent van de verkoopprijs van een boek op. De overige 10 procent is voor de schrijver. Geen wonder dat auteurs dankbaar het ebook en internet omarmen.

Het spel is op de wagen. Onlangs maakte J.K. Rowling, de schrijfster van Harry Potter, bekend dat zij haar langverwachte Harry Potter-ebooks exclusief gaat verkopen via haar eigen website Pottermore.com. Fysieke boekhandels, internetboekhandels én haar uitgever hebben het nakijken. Het is haar menens. De teaser die ze voor haar fans online heeft gezet, ziet er gelikt uit. Volgens geruchten gaat Rowling haar ebooks zónder beperkend DRM verkopen. In plaats daarvan krijgt elk verkocht exemplaar een uniek watermerk. Ik ben benieuwd naar de gevolgen. Als ze het lef heeft de prijs laag te houden, zijn de rapen in boekenland pas echt gaar.