Een tweede internet, met betaling voor snelle en gegarandeerde aflevering van bedrijfsverkeer en diensten als YouTube, iTunes, applicatiewinkels etc, dat is het doel van de Etno, de Europese club van telecombedrijven. Via mondiale telecomorganisatie ITU pushen ze een wijziging van ITR's, de International Telecommunication Regulations. Die regelen al sinds 1988 onveranderd de internationale uitwisseling tussen telecomnetten.

Afgelopen week schoot minister Maxime Verhagen het voorstel af. Maar de Etno zet door en benoemt een werkgroep, onder leiding van France Telecom. De nieuwe regering-Hollande is immers de grootste pleitbezorger van het extra belasten van Amerikaanse internetbedrijven om Europese consumenten te bereiken. Andere leden van de werkgroep zijn, volgens de woordvoerder van de Etno, nog niet benoemd.

Europese Commissie: nu niet

Een week geleden vroegen we Neelie Kroes om een reactie op het voorstel van de Etno. Ze had het druk en verwees eerst naar haar toen nog bekend te maken voorstel om versneld tot glasvezelexploitatie in europa te komen, door toegang en concurrentie op de netten te gaan regelen.

De woordvoerder liet daarop met betrekking tot het Etno-voorstel weten dat Brussel daar nu niet pal voor zal staan: "De ITR's moeten beleid op hoog niveau en strategische kwesties adresseren. Het is immers onmogelijk en vruchteloos om toekomstige marktontwikkelingen tot in detail te voorspellen."

Verwaayen: netwerken aanpassen

Alcatel-Lucent, de belangrijkste Franse telecomleverancier, spint ook garen bij nieuwe investeringen. Na een langdurige stilte begon Ben Verwaayen, voorzitter van Alcatel Lucent in Parijs, ineens te twitteren over de Etno, onder meer met goede kennis Neelie Kroes als onderwerp. Daarbij leek het erop dat hij het voorstel voor een nieuw structuur van internet steunt, maar dat is een onjuiste gevolgtrekking, zegt Verwaayen: "Ik ben niet voor een apart betaald internet. Ik ben voor investeringen in een hogesnelheidsnet, voor keuze voor de consument en voor zoveel mogelijk innovatie. Europa was koploper en loopt het risico van een digital desert!"

Volgens Verwaayen barst het huidige internet uit zijn voegen door mobiel gebruik thuis en onderweg: "We zien de opkomst van de tabletgeneratie, de eerste generatie die niet wordt gedefinieerd door leeftijd! En dus moeten we de netwerken aanpassen. Keuze voor hogere snelheden is de enige mogelijkheid om businessmodellen te krijgen die de investeringen weer op gang brengen."

VVD en KPN stil

Verwaayen bevindt zich in het centrum van de ontwikkelingen voor sneller internet. De Etno-leden vormen de belangrijkste Europese klandizie van Alcatel-Lucent. VVD-er Verwaayen is ook nog adviseur van premier Rutte en de partij.

Maar in het verkiezingsprogramma van de VVD wordt de overheid niet genoemd als partij voor investeringen, het gaat over valse concurrentie in contentaanbod door onder meer de NOS en de beveiliging van internet.

Ook Afke Schaart, scheidend VVD-kamerlid en het meest begaan met de wensen van KPN en andere aanbieders, geeft niet thuis op vragen over het Etno-voorstel. Dat is ook logisch, want er is geen lobby geweest van KPN.

KPN laat weten er niets voor te voelen om 'nog eens zo'n discussie te gaan voeren zoals over netwerkneutraliteit'. Direct al werden in de Tweede Kamer en door de minister het Etno-voorstel en neutraliteit in één adem genoemd. KPN brandt daar niet nog een keer de vingers aan.

Machtsstrijd

Telecombedrijven leven nu louter van heffing voor toegang tot internet, maar elke drie jaar steekt de wens de kop op om ook voor aflevering te kunnen heffen, een dan met name Amerikaanse bedrijven als Google (YouTube), Apple (iTunes) en Microsoft (MSN, nu Skype).

Maar ook binnen Europa en soms nationaal heerst wrevel over het dure afleveren van verkeer. BT dwong bij de BBC af een minder bandbreedte vretende iPlayer voor video-on-demand in te zetten. Nederlandse telecombedrijven gingen de discussie met Hilversum aan over aflevering van grote hoeveelheden video die volgens hen het peeringmodel van de internet met voeten treden. Dat is gericht op gelijkwaardige uitwisseling van verkeer in beide richtingen.

Ondertussen maken bedrijven zich wel zorgen over om de groeiende congestie op internet en zijn wellicht genegen om extra te betalen voor gegarandeerde aflevering van hun 'managed services'. Daar betalen ze voor. Verwaayen vond om die reden al eerder de netwerkneutraliteit een wassen neus, toen hij nog baas van BT was.

Strijd om internetbestuur

Dat de Etno juist via de ITU een nieuw internet probeert te bewerkstellingen is tekenend. De ITU probeert al jaren zeggenschap naar zich toe te trekken over het internet, geholpen door aan aantal regeringen. Overheden van met name Aziatische landen willen een grotere greep op internetbestuur krijgen, onder meer ten koste van de Verenigde staten en de ICANN (domeinen) en IETF (technische standaarden).

Tot op heden weet de internetgemeenschap, geholpen door een groot deel van het bedrijfsleven, deze aanval af te slaan. ICANN-baas Steve Crocker, recent in Nederland op bezoek om het SIDN-kantoor te openen sprak zich uit tegen meer macht van regeringen en de ITU.