Bart Engel van Universal Music Nederland kreeg van RTL de ruimte om uit te leggen waarom het 'legale' muziekaanbod zo lang op zich heeft laten wachten. RTL liet zich helaas voorliegen en had het vrolijk, zoals zoveel traditionele media, over het 'illegaal downloaden' van muziek en films. Blijkbaar is men niet op de hoogte van de bestaande wetgeving die stelt dat het downloaden van muziek en films altijd legaal is en dat zelfs software downloaden, mits de licentie het toelaat, ook gewoon is toegestaan. Maar dat past natuurlijk niet in het straatje van Universal.

Engel, overigens mooi in beeld gebracht als typische platenbons, kwam met diverse argumenten waarom het 'legale' (lees: betaalde) aanbod pas sinds kort verkrijgbaar is. Allereerst moesten er nieuwe contracten worden afgesloten met alle artiesten. Verwonderlijk dat zoiets zo lang duurt. Napster zag al in 1999 het levenslicht en je maakt het mij niet wijs dat het afsluiten van hernieuwde contracten zes jaar lang duurt (en voor Napster werden er al mp3's gedownload). Volgens mij hebben de platenmaatschappijen liggen slapen of waren ze te druk met het opstellen van juridische aanklachten in plaats van nieuwe contracten met artiesten. Dit tot frustratie van diezelfde artiesten. Rapper Chuck D heeft uit frustratie zelf internet maar opgezocht om muziek aan te bieden en voert al jarenlang strijd tegen de starre houding van de maatschappijen. En zo zijn er meer voorbeelden te noemen.

Een ander argument van Universal was dat er ook contracten moesten worden afgesloten met 'de partijen die de muziek voor ons gaan verkopen'. Ook dit hoeft geen zes jaar te duren, me dunkt. Daarnaast kan ik me voorstellen dat je als klantgericht bedrijf niet zit te wachten op verschillende prijzen voor verschillende nummers, drm en andere verwarrende en beperkende maatregelen. Ook hier dienen de maatschappijen de hand in eigen boezem te steken. Steve Jobs weet hier alles van. Hij noemde de vier grootste maatschappijen 'hebberig', vanwege de eis om populaire nummers duurder te maken en de minder populaire goedkoper. En gelijk heeft hij. Apple heeft een enorm marktaandeel en zonder het Itunes/Ipod-initiatief zaten alle consumenten nog steeds muziek van p2p-netwerken af te halen. Het succes van betaalde muziekdownloads is te danken aan Apples Itunes Music Store en soortgelijke initiatieven. Nu dat succes blijkt te hebben, ondanks de stugge houding van de maatschappijen, moeten partijen als Universal zich niet op de borst kloppen en doen alsof het dankzij deze bedrijven zo'n succes is. Integendeel, het is ondanks die bedrijven een succes.

Het volgende argument van Engel in de reportage is pas echt hilarisch: "We hebben 500.000 liedjes van gemiddeld vier minuten in de hoogste kwaliteit moeten digitaliseren zodat ze op het net verkocht kunnen worden." Wat een giller. Ten eerste lijkt het mij heel sterk dat die nummers nog niet digitaal in de hoogste kwaliteit aanwezig waren. Ten tweede heb ik zelf in 14 dagen tijd mijn cd-collectie van ongeveer 10.000 nummers in mijn vrije tijd gedigitaliseerd 'in de hoogste kwaliteit'. Binnen Engels redenatie zou ik in twee jaar tijd de hele catalogus van Universal hebben gedigitaliseerd. Laat staan als ik het personeel en de apparatuur voorhanden zou hebben, zoals een platenmaatschappij heeft. Dan is het maar een maandje werk.

Slagroom op de propagandataart van de platenmaatschappijen is het drm-argument waar Engel zijn betoog op RTL mee afsluit: "En misschien het allerbelangrijkste is dat de beveiligingstechniek pas sinds een jaar of twee echt goed werkt." Nou, dat heeft collegamaatschappij Sony BMG wel aangetoond met zijn cd's die stiekem rootkits installeerden en na verwijdering ervan de pc wagenwijd openzette.

Arrogantie

Daarnaast is het voor de gemiddelde consument niet meer te begrijpen wat ze nu wel en niet mogen met de muziek. Kopen ze een nummer, blijken ze het niet te kunnen branden en dus niet in de auto te beluisteren is, of niet over te zetten is op de mp3-speler. Of dat de maatschappijen ineens besluiten de voorwaarden te veranderen en je dus je braaf aangekochte collectie kwijt bent. Eén troost: je krijgt een paar downloads of credits in ruil voor het ineens verdwijnen van je collectie. Over arrogantie gesproken.

Als ik op het nieuws zo'n item zie, moet ik eerst lachen en dan gaat mijn bloed koken. De eerlijke, betalende consument is immers altijd de sigaar: je betaalt teveel voor bestanden waar je weinig mee kan door allerlei rare drm-technieken, terwijl de buurman alles binnenhaalt via nieuwsgroepen en er zeker van is dat zijn gratis collectie het overal op doet en niet ineens verdwijnt door een onverwachte licentiewijziging van de grillige platenindustrie.

Fud

De muziekindustrie is eigenlijk alleen maar goed in de volgende zaken: huilen, fud verspreiden en de traditionele media wijsmaken dat alles wat niet via hun kanalen wordt verkocht illegaal is. Het zou van enig realiteitsbesef getuigen als men eens naar de consument luistert en initiatieven als Allofmp3.com steunt in plaats van aanklaagt. Muziek, zonder beperkingen, in allerlei kwaliteiten, tegen een scherpe prijs.

Zoals uit een studie van Harvard al bleek: "Mensen die een cd downloaden hadden deze zonder download-mogelijkheid sowieso niet gekocht. Het downloaden van muziek heeft amper effect op cd-verkopen."

Ik ga zelfs een stap verder. Dankzij het downloaden heb ik gratis (en nogmaals: legaal) nieuwe muziek leren kennen. Muziek die ik goed vond heb ik gekocht, nummers waar ik niks aan vind gooi ik weg, daar luister ik toch niet naar.

De platenmaatschappijen moeten eens investeren in een consumentgerichte oplossing in plaats van in enorme marketingmachine voor nietszeggende artiesten als Britney, en in een propagandamachine waar consumenten alleen maar bang van worden, en zelfs erger: voorgelogen worden.

Jeroen Doorn is adjunct-hoofdredacteur bij Webwereld. Zijn mening is niet noodzakelijkerwijs die van de redactie. Sterker nog: vaker niet dan wel.