De European Defense Agency werkt aan een communicatietechniek om data onder water te verzenden. De organisatie test met TNO een standaard om gegevens te versturen en ontvangen via geluidsgolven in plaats van radiogolven. Radiogolven propageren slecht onder water en daarom wordt een akoestisch systeem gebruikt om data te verzenden.

Geluid sneller onder water

Het project Robust Acoustic Communications in Underwater Networks (RACUN) loopt al jaren en een prototype van het netwerk is in april getest voor de kust van Callantsoog, zo meldt het Ministerie van Defensie in DMO-vakblad Materieelgezien (PDF).

Stationaire knooppunten in het netwerk onder water zenden de geluidsgolven door. De snelheid van geluid onder water is een stuk sneller dan in de lucht, waar geluidsnelheid is beperkt tot 340 meter per seconde. Onder water is dat 1500 meter per seconde (PDF akoestische technieken onder water). Dat is overigens wel 200.000 keer langzamer dan elektromagnetische straling zoals licht en radiogolven.

Signalen en ruis scheiden

Geluidsgolven onder water bieden meer uitdagingen. “Zout water, waterdruk, temperatuurvariaties, golven, de zeebodem, zelfs luchtbelletjes kunnen de verplaatsing van het geluid beïnvloeden”, stelt TNO-onderzoeker Henry Dol in Materieelgezien. Daarnaast reflecteren de golven op de zeebodem en het wateroppervlak. Signalen en reflecties daarvan komen met vertraging achter elkaar aan. Ontvangers hebben daarom moeite om signalen goed te scheiden.

De uitdaging is om de zender stukjes informatie juist te laten interpreteren. Als signaal verloren gaat onder water, moet een ander knooppunt de verloren informatie bij de ontvanger brengen. De software die in ontwikkeling is moet deze gefragmenteerde gegevens bij elkaar plakken en dat systeem wordt momenteel getest.

Het ministerie van Defensie was niet direct bereikbaar voor commentaar op de tests. Er is maar een beperkt spectrum beschikbaar voor de techniek, tot maximaal enkele tientallen kilohertz. Welke frequenties precies worden gebruikt wil TNO niet vertellen.