De landelijke verkiezingen komen eraan. De verkiezingsprogramma’s worden in sneltreinvaart geschreven. Nu hebben wij een unieke kans om voor de komende jaren digitale vrijheid te beschermen. Bits of Freedom heeft een Manifest voor Digitale Vrijheid geschreven, waarin wij acht programmapunten hebben opgesomd die politieke partijen in hun verkiezingsprogramma's zouden moeten opnemen. Hier de samenvatting van dat manifest.

Onmisbaar

Digitale technologie is de zuurstof voor de Nederlander van de 21e eeuw. Vrijwel iedere Nederlander heeft een computer, een mobiele telefoon en breedbandinternet en maakt daar volop gebruik van. Wij drijven handel via innovatieve diensten als Marktplaats. Wij doen massaal belastingaangifte via internet. Wij werken samen aan de meest omvangrijke encyclopedie ooit, Wikipedia.

Wij leggen nieuwe zakelijke contacten en onderhouden oude vriendschappen via sociale netwerken. Wij delen kennis, cultuur en meningen via Twitter. Wij bouwen via internet aan onze democratie en vragen aandacht voor onderdrukking in andere landen, zoals Iran. Digitale technologie heeft onze maatschappij ingrijpend veranderd en iedere burger ongekende vrijheid gegeven.

Vrijheid verliezen

Maar Bits of Freedom constateert dat wij die vrijheid in sneltreinvaart verliezen. Een open en vrij internet staat onder druk, onder meer door vergaande plannen om miljoenen Nederlanders in één klap tot crimineel bestempelen. Bij grote informatiseringsprojecten staat het belang van burgers niet centraal, en projecten als het EPD en de OV-chipkaart roepen dan ook veel maatschappelijke weerstand op. Digitale technologie wordt steeds vaker ingezet om onverdachte burgers in de gaten te houden, zonder dat nut en noodzaak is aangetoond.

Wij bevinden ons op een maatschappelijk kantelpunt: de politieke keuzes van nu zullen het lot van de Nederlandse informatiesamenleving in de komende decennia bepalen. Kiezen wij voor een open en vooruitstrevende Nederlandse informatiesamenleving waarin individuele vrijheid wordt verdedigd, waarin dienstenontwikkeling wordt gestimuleerd en waarin een gunstig digitaal vestigingsklimaat ontstaat? Of kiezen wij voor een maatschappij waar digitale technologie wordt ingezet om burgers vergaand te controleren en waar innovatie wordt afgeremd?

9 programmapunten

Politieke partijen moeten hun verantwoordelijkheid nemen en kiezen voor een vrije en betrouwbare informatiesamenleving, door de volgende negen programmapunten op te nemen in hun verkiezingsprogramma’s voor 2010:

- niemand mag van internet worden afgesloten

- er moet een robuust beleid op het gebied van netwerkneutraliteit komen

- de overheid moet cultuur stimuleren zonder burgers te controleren

- privacy by design moet het uitgangspunt zijn bij grote informatiseringsprojecten

- databanken moeten goed beveiligd worden

- bestaande grote informatiseringsprojecten, zoals het EPD en de OV-chipkaart, moeten worden heringericht

- effectiviteit moet centraal staan bij de bestrijding van criminaliteit en terrorisme

- rechtsbescherming en controle moeten integraal onderdeel zijn van systemen

- surveillance-systemen moeten aan kritisch onderzoek worden onderworpen.

Ot van Daalen is directeur van de opnieuw opgerichte stichting Bits of Freedom.