Dat blijkt uit een aanbesteding van De Nederlandse Bank (DNB), waarin de organisatie vraagt om resellers die niet alleen specifieke pakketten verkopen, maar ook ondersteuning bieden. Zo besteedt de toezichthouder een deel van de inkoopfunctie uit, maar kiest daarbij voor specifieke merken. Dit is in strijd met de Europese aanbestedingsregels, omdat juist de functionaliteit moet worden aanbesteed. Het gaat om een raamcontract ter waarde van circa 25 miljoen euro per jaar.

Vaste producten

DNB stelt echter dealerspecifieke eisen. Het moet een Microsoft Gold Certified Partner, een IBM Business Partner, een Oracle Platinum Partner, een SAP Gold Partner en een HP Partner zijn. Ook verwacht DNB dat de nieuwe leverancier in staat is SAS software te leveren.

Op zich mag zoiets wel, maar dan moet het gaan om bestaande licenties die worden uitgebreid. Dat is hier niet het geval. In het selectiedocument staat duidelijk vermeld dat er ook nieuwe pakketten worden geselecteerd en daarvoor moet juist naar functionaliteit worden gevraagd. Op die manier krijgen andere spelers in de markt een eerlijke kans.

Ook hierop bestaat een uitzondering, maar dan moet er een gebrek aan alternatieven zijn. Daarvan is in dit geval geen sprake. Voor genoemde softwareleveranciers zijn de nodige alternatieven voorhanden. Daarmee lijken dus de Europese aanbestedingsregels te worden overschreden. Dat concludeert ook het Programmabureau NOiV. Zij onderzochten de gang van zaken en komen tot de slotsom dat zeer waarschijnlijk de wet is overtreden.

Tien andere toezichthouders

Pijnlijk bij de aanbesteding is dat DNB niet alleen voor zichzelf probeert nieuwe software te kopen, maar dat dezelfde aanbesteding ook te gebruiken is voor tien andere centrale banken. Daarbij gaat het om: Banque centrale du Luxembourg (BCL), National Bank of Belgium (NBB), Central Bank of Malta (CBM), Central Bank of Cyprus (CBC), Banque de France (BdF), Deutsche Bundesbank (BBk), Magyar Nemzeti Bank (MNB), National Bank of Romania (NBR), Central Bank of Ireland (CBI) en de Bank of Greece (BoG).

Dat grote aantal centrale banken betekent ook dat er een serieuze omzet met de programmatuur te halen is. Voor een periode van twee jaar gaat het dan om een omzet van vijftig miljoen euro. DNB heeft een brede lijst eisen rond certificeringen en verwacht dat ook nog eens alle landen bediend moeten worden. Hierdoor lijkt het moeilijk of onmogelijk om als kleiner bedrijf een serieuze kans op de aanbesteding te maken. Juist die kansen voor MKB zijn de bedoeling van de nieuwe aanbestedingsregels en zijn in het regeerakkoord tussen VVD en CDA ook expliciet benoemd.

NOiV heeft inmiddels bij de toezichthouder om opheldering gevraagd. Daarmee hopen zij duidelijk te krijgen of DNB bestaand beleid rond open standaarden en open source wordt overtreden. Dat zou goed kunnen, want de organisatie is altijd schimmig over hun voldoen aan het beleid geweest. In 2009 wees de organisatie een Wob-verzoek volledig af met een beroep op hun verschoningsrecht als toezichthouder op het bankwezen.

Lak aan NOiV

De vraagstelling rond leveranciers is niet het enige conflicterende met het NOiV-beleid. Ook uit de procedure zelf blijkt dat DNB maar weinig op heeft met geldend beleid rond open standaarden. NOiV schrijft namelijk voor dat iedereen teksten mag aanleveren in open standaarden. Daarbij is het Open Document Format expliciet genoemd. Voor de aanbesteding valt echter iedereen af die zijn teksten niet aanlevert in een inmiddels verouderde versie van het Microsoft Word Formaat. Alleen Microsoft Office 97 t/m Office 2003 blijken geldend te zijn.

Dat gedrag staat haaks op het kabinetsbeleid dat er juist op is gericht om open standaarden te ondersteunen. Daarom is in het kader van het programma Nederland Open in Verbinding door het Forum Standaardisatie een lijst opgesteld met verplichte standaarden. Een van deze standaarden, het PDF-formaat, mag van DNB niet gebruikt worden. Toch keert de organisatie zich actief tegen geldend overheidsbeleid.

Stilzwijgen

DNB is zich van geen kwaad bewust en stelt juist prima volgens de regels te handelen: "Wij kunnen uw vragen niet goed plaatsen en zijn van mening dat wij in deze aanbesteding voor 'Standard IT software packages and maintenance through a reseller' binnen de juridische kaders handelen."

8:39 reactie DNB toegeoegd