Na umts en wifi (802.11) is de laatste hype op draadloos gebied Wimax (802.16). Stukken goedkoper dan umts en vele malen krachtiger dan wifi, zo roepen de voorstanders. Klaas Wierenga heeft echter zijn twijfels. Draadloze oplossingen als Wimax zijn volgens hem bij grote groepen gebruikers een stuk minder interessant dan wlan of wifi, omdat de snelheid wordt verdeeld over de gebruikers. "De kosten voor Wimax en umts zijn hoog in verhouding tot de snelheid", aldus de specialist.

Wierenga is werkzaam bij Surfnet, de internetprovider voor hoger onderwijs in Nederland. Tevens is hij actief als programmamanager bij Freeband Testbed, een soort landelijke proeftuin voor het testen van nieuwe technologieën op het gebied van draadloos internet.

"Onze doelgroep (studenten, red.) heeft behoefte aan bandbreedte die groter is dan wat umts en Wimax ons nu bieden." Wifi kan aan die vraag voldoen omdat de hoeveelheid bandbreedte toeneemt met het aantal access points dat wordt aangesloten, aldus Wierenga. Dit wil echter niet zeggen dat Surfnet helemaal niet kijkt naar bijvoorbeeld umts of Wimax.

Steeds meer telecombedrijven komen tot de conclusie dat niet één specifieke draadloze techniek de beste oplossing biedt. Ook Wierenga is deze mening toegedaan. "Ik geloof niet in wlan óf umts, wel in combinatie van die twee. De rode draad in het geheel is hoe je naadloos van het ene netwerk naar het andere kunt overgaan."

Wimax

Surfnet ziet voorlopig nog niet zoveel in een oplossing als Wimax, omdat dit netwerk bij meerdere gebruikers een relatief lage bandbreedte biedt. Volgens Wierenga schaalt een wifi-netwerk veel beter, omdat de bandbreedte bij toename van het aantal access points evenredig toeneemt. Bij Wimax wordt meer gebruik gemaakt van het oude gsm-model, een centrale locatie van waaruit de gebruikers worden bediend. Hierdoor is het wel eenvoudig om snel grote hoeveelheden gebruikers te bedienen, maar bij toenemende aantallen gebruikers neemt de beschikbare bandbreedte navenant af.

Wierenga beschouwt Wimax meer als een oplossing voor gebieden waar er geen goede breedbandvoorzieningen zijn. Groot voordeel van Wimax is immers het veel grotere bereik (volgens Wierenga in de praktijk zo'n vijf kilometer) dan wifi.

Geschiedenis

Surfnet is twee jaar geleden voor het eerst serieus naar de mogelijkheden voor veilig wireless lan gaan kijken. "Toen hebben we samen met de Technische Universiteit Twente een kleine proef gedaan met de beveiligingsstandaard 802.1X om te kijken of die technologie volwassen was."

Uit dit onderzoek bleek dat er nog wel het een en ander mankeerde aan het systeem maar dat de mogelijkheden wel heel groot waren, aldus Wierenga. "Op dat moment heeft de Universiteit Twente de knoop doorgehakt en besloten een draadloze campus op te zetten op basis van die technologie."

De proef bij de Universiteit Twente heeft in het hoger onderwijs in Nederland een sneeuwbaleffect teweeg gebracht, meent de programmamanager. In Nederland maken inmiddels vele duizenden studenten veilig gebruik van het draadloze netwerk op basis van die technologie.

Met een nieuwe dienst, genaamd Eduroam, kunnen studenten van de ene instelling met het account van hun thuisinstelling daarnaast gratis toegang krijgen tot het netwerk op een andere instelling. In totaal zijn er nu achttien hogescholen en universiteiten die aan dit initiatief meedoen. Volgens Wierenga neemt Nederland op dit gebied binnen Europa een koppositie in.

Particulier

Wlan is in Nederland momenteel verreweg de best ontwikkelde draadloze technologie, aldus Wierenga. "Heel veel mensen hebben tegenwoordig al een draadloos aansluitpunt voor wlan in huis." Volgens Wierenga is wlan echter vooral nog een particuliere aangelegenheid. "Je ziet steeds meer initiatieven waarbij particulieren wlan aan elkaar knopen door antennes op het dak te zetten. Wireless Leiden is daar al heel ver mee."

Ook in nieuwe proeven waaraan Surfnet deelneemt, wordt gekeken naar de mogelijkheden om diverse netwerken aan elkaar te verbinden. "Het gaat gebeuren dat je in alle zakencentra terecht kunt met één account. Alles wordt dan gewoon automatisch afgeschreven van je rekening."

"De rode draad in het geheel is hoe je aan de ene kant draadloos van het ene naar het andere netwerk kunt overstappen en aan de andere kant de veiligheid van de gebruiker kunt waarborgen", zo schetst Wierenga de uitdaging waar specialisten voor staan.

Op de Technische Universiteit in Eindhoven worden momenteel proeven gedaan samen met Vodafone. Deze partijen kijken samen naar de mogelijkheid om een probleemloze overdracht tussen netwerken als umts, gprs en wlan mogelijk te maken. De Technische Universiteit in Delft onderzoekt ondertussen samen met T-Mobile de mogelijkheid om applicaties geschikt te maken voor zowel umts als wifi. Vodafone heeft overigens al aangekondigd dit najaar met een gecombineerde gprs/umts/wifi-kaart te komen. Nu moet de klant het nog doen met een combinatie van gprs en umts.

Toekomst

Een dergelijke naadloze overdracht tussen verschillende netwerken is een van de belangrijkste onderzoeksonderwerpen voor Surfnet in de nabije toekomst. "Het werkt bij ons al, maar het zal zeker nog wel een jaar of twee duren voordat het breed op de markt beschikbaar is", meent Wierenga.

Volgens Wierenga heeft dat laatste vooral te maken met het feit dat een groot percentage van de gebruikers niet de juiste apparatuur of software heeft om gebruik te kunnen maken van het netwerk. "Je kunt niet aankomen met de boodschap: ga thuis eerst maar even wat installeren en kom dan maar weer terug."

Bovendien speelt veiligheid een belangrijke rol. "Het zal veel gebruikers vermoedelijk een worst zijn of iets wel helemaal veilig is of niet, maar voor toegangsbeheerders is dat voorlopig nog wel een probleem."

Ondanks de obstakels is Wierenga ervan overtuigd dat draadloos internet een blijvertje is en dat de problemen redelijk eenvoudig zijn op te lossen. "Over een jaar zijn we alweer een stuk verder." Dat de draadloze wereld ook dan zal worden gedomineerd door wifi, en niet door umts, staat voor Wierenga als een paal boven water.