Het antitrustonderzoek naar machtsmisbruik van Google nadert zijn ontknoping. Begin volgend jaar zal de mededingingstak van de Europese Commissie zijn voorlopige conclusies aan Google sturen. Het document telt naar verluidt meer dan 400 pagina's, meldt de Financial Times op basis van anonieme bronnen.

Voorlopige conclusies

Deze zogenaamde 'Statement of objections' bevat de voorlopige conclusies van het antitrustonderzoek en is een van de laatste stappen in zo'n onderzoek. Google krijgt daarna nog twee maanden de tijd om zich te verdedigen en dat verweer neemt de Commissie mee in het definitieve oordeel.

De zaak kwam begin 2010 aan het rollen met klachten van drie kleine zogenaamde verticale zoekmachines Foundem, Ejuctice.fr en Ciao. Maar sindsdien hebben meer bedrijven klachten ingediend tegen Google, onder meer Microsoft. Verschillende rivalen hebben zich, onder leiding van Microsoft, verenigd in de lobbyclub FairSearch.org.

Zoekmachtsmisbruik

Alle klachten zijn gebundeld en onderzocht en komen op het volgende neer: Google misbruikt zijn eigen dominantie om kleine concurrenten te weren en eigen diensten oneerlijk te promoten. Het voornaamste machtsmiddel hiertoe is de rangorde van de zoekresultaten en de advertentiedienst AdWords. Concurrerende verticale zoekdiensten zouden door Google zijn gedegradeerd in de zoekresultaten en eigen diensten kunstmatig bovenaan geplaatst.

Daarnaast zou Google exclusieve contracten afdwingen met voor zijn advertentiediensten. Naast de tekstadvertenties AdWords, AdSense is Google de grootste makelaar van displayadavertenties geworden na de overname van DoubleClick.

Menselijke algoritmes

Google ontkent de beschuldigingen en stelt dat er geen menselijke tussenkomst is bij het berekenen van de zoekresultaten. Die worden immers automatisch gegenereerd door een combinatie van honderden algoritmes. Probleem is wel dat uiteindelijk mensen bepalen welke algoritmes wel en niet door de zoekmachine worden gebruikt.

Bovendien werd eerder dit jaar bekend dat Google wel degelijk ook uitzonderingslijsten hanteert als blijkt dat sommige sites onterecht door een algoritme worden afgestraft.

Schikking

De Commissie kan in het uiterste geval een boete opleggen van 10 procent van de jaaromzet van Google. Die omzet was 30 miljard dollar in 2010. Ondertussen zou Google achter de schermen werken aan een schikking met de EC, om onder een mogelijke veroordeling ut te komen.

Het marktaandeel van de Google's zoekmachine ligt in Europa boven de 90 procent. Maar ook buiten de EU ligt Google onder antitrustvuur, onder meer in de VS.