Ethernet bestaat vandaag vier decennia. Precies 40 jaar geleden werd deze manier om verschillende computers aan elkaar te knopen voor het eerst omschreven. Ontwikkelaar Robert Metcalfe bij Xerox’ onderzoekscentrum Palo Alto Research Center (PARC) beschreef het concept voor het eerst op 22 mei 1973 in een memo en noemde het daarin het ‘Ether Netwerk’. In de jaren die volgden groeide het protocol en in 1975 vroeg Xerox patent aan.

Dikke netwerkkabels

Metcalfe’s visie op netwerkcommunicatie in de nabije toekomst leek op het concept ether, waarvan wetenschapper Albert Michaelson aan het eind van de 19e eeuw per ongeluk hielp te bewijzen dat het niet bestond. Ether was de alomvattende materie waar licht doorheen bewoog en Metcalfe vond die benaming daarom toepasselijk voor netwerkcommunicatie.

Netwerktechnologie en LAN's (local area networks) bestonden al, maar hadden beperkingen. Zo werden ze verbonden met kabels met een diameter van enkele centimeters, konden er maximaal 16 systemen aan elkaar verbonden worden en moesten die computers zich in dezelfde ruimte bevinden. Metcalfe wilde af van de dikke, inflexibele kabelnetwerken. Hij wilde de rekenkracht van zoveel mogelijk computers op grotere afstanden van elkaar benutten door ze met elkaar te verbinden.

Ethernet wordt nog eens groot

Tegenover de Britse it-nieuwssite The Register beschreef Metcalfe een aantal jaar geleden dat hij door een incident bij PARC begon te beseffen dat Ethernet nog wel eens groot kon worden. Er schoot bij het onderzoekscentrum van Xerox een coax-kabeltje van het optionele Ethernetwerk los. Tien mensen schrokken op van hun werkzaamheden en vroegen wat er was gebeurd, waardoor het besef begon door te dringen dat Ethernet van cruciaal belang was voor hun werkzaamheden.

Ethernet werd daarna niet langer een opt-in netwerkje bij Xerox PARC-onderzoekers, maar een verplicht onderdeel van de infrastructuur. Metcalfe heeft later netwerkbedrijf 3com opgericht wat de wereldwijde computermarkt letterlijk ging verbinden. In de jaren 70 verkocht Xerox Ethernetkabels onder de eigen merknaam Xerox Wire, maar begin jaren 80 gaf Xerox het concept aan standaardenorganisatie IEEE.

Versus Token Ring

De zo opengestelde nieuwe standaard concurreerde een tijdje met andere netwerkstandaarden als Token Ring van IBM en Token Bus van General Motors. Midden jaren 80 stapte de Ethernettechnologie langzaam over op UTP-kabels (unshielded twisted pair) in plaats van de oorspronkelijke coax-kabels (vergelijkbaar met oude tv-antennekabels). Eind jaren 80 had Ethernet de standaardenstrijd zo goed als gewonnen.

Foto's: uitvinder Robert Metcalfe, de eerste schets die hij maakte van het concept Ethernet, Metcalfe naast mede-ontwerper Dave Bogs en enkele Ethernetcomponenten.