De Europese Commissie heeft nieuwe richtlijnen bepaald voor de toegankelijkheid van overheidswebsites. De nieuwe regels moeten eind 2015 ingaan en zijn verplicht voor elke lidstaat. De Nederlandse regering heeft juist vorige week besloten wat soepeler om te gaan met de eigen webrichtlijnen, omdat er niet aan voldaan kan worden. De regels zijn te rigide, de technologie verandert te snel en er zijn te veel overheidswebsites om bij te houden.

Minister Plasterk meldde vorige week dat het de Rijksoverheid niet lukt om te voldoen aan de afspraak om voor 2013 te voldoen aan de webrichtlijnen. Die regels zijn er om het voor elke burger mogelijk te maken digitale informatie en diensten af te nemen van de overheid. De richtlijnen zijn voornamelijk bedoeld om mensen met een (fysieke) handicap toch te kunnen bedienen via het internet. Daarnaast moet elke technologie worden ondersteund, dus mag het niet uitmaken welk type browser er wordt gebruikt.

Te veel websites, te veel technologie

Maar dat lukt dus niet, meldde Plasterk, onder meer vanwege het grote aantal diverse websites die allerlei departementen en vooral zelfstandige bestuursorganisaties in de afgelopen jaren hebben opgezet. Naarmate er meer nieuwe technieken worden gebruikt en diensten van anderen (zoals kaarten) worden gebruikt, wordt het voldoen aan de webrichtlijnen steeds moeilijker, zegt Plasterk, die wel een mooie oplossing voor het probleem aanreikte.

De minister wil dat er pragmatischer met de richtlijnen wordt omgegaan. Als een website niet voldoet aan de regels, moet de eigenaar uitleggen waarom dat is. Dat principe, 'pas toe of leg uit' geheten, wordt ook al gebruikt binnen de overheid in het gebruik van open source-software. Dat heeft er eigenlijk vooral toe geleid dat de overheid veel moet uitleggen. Aanbestedingen worden nog steeds regelmatig gericht op gesloten software, van Microsoft bijvoorbeeld. Laatst besliste een rechter nog dat een gerichte aanbesteding op SAP mocht volgens de aanbestedingswet.

Kroes zet er meer druk op

Europese Commissaris Neelie Kroes ziet het allemaal met lede ogen aan en vindt het niet opschieten met die nationale webrichtlijnen. Niet alleen in Nederland, maar overal binnen de Europese Unie. Daarom wordt nu een verplichte set richtlijnen vastgesteld, in eerste instantie voor twaalf toepassingsvelden.

Het gaat dan om onder meer diensten binnen de sociale zekerheid, zorg en het kunnen opvragen van persoonlijke documenten. De richtlijnen moeten eind 2015 zijn geïmplementeerd in nationaal beleid. Het Europees Parlement en de Raad van Ministers moeten zich er nog wel over uitspreken.

Veel protest van organisaties

In Nederland is er overigens veel protest tegen de nieuwe soepele interpretatie van de webrichtlijnen door Plasterk. De Stichting Waarmerk Drempelvrij.nl noemt de koerswijziging van de minister een “heilloze weg". Samen met de Chronisch zieken en Gehandicapten raad Nederland, Bartiméus en Stichting Accessibility doet Drempelvrij “een dringend beroep" op de Tweede Kamer om de toegang tot online overheidsinformatie voor iedereen te garanderen, zo schrijven de organisaties in een verklaring.

“Nog steeds voldoet maar 4 procent van de bijna 1000 websites van de rijksoverheid aan de eisen. Bij gemeenten is het beeld niet veel beter: zo'n 10 procent voldoet aan de minimale eisen", schrijven de organisaties. Zij verbazen zich erover dat een eerdere aangekondigde maatregel om de overheidsorganisaties te dwingen voor 2013 aan de minimale eisen te voldoen, wordt ingetrokken.