Deze en andere voorstellen staan in een vertrouwelijk discussiestuk dat moet resulteren in een verdrag, de Anti-Counterfeiting Trade Agreement (ACTA). Het document werd recentelijk gelekt op klokkenluidersite Wikileaks.

Meer bevoegdheden

De plannen geeft de douane veel meer bevoegdheden om piraterij en namaakproducten te bestrijden. Zo adviseren zij een preventieve controle van bagage op inbreukmakend materiaal, waaronder ook harde schijven van computers en mp3-spelers kunnen vallen.

Indien de douane illegaal gekopieerde content aantreft, zou deze de producten in beslag kunnen nemen en desnoods vernietigen. Ook zou de douane buiten de rechter om de bevoegdheid moeten krijgen om 'afschrikwekkende boetes' uit te delen. Ook zouden grensautoriteiten eigenhandig essentiële informatie direct aan de rechthebbenden kunnen terugkoppelen.

Dat zou moeten gelden voor 'professionele', commerciële piraten, maar net zo goed voor individuen met inbreukmakend materiaal 'voor eigen gebruik' op een harde schijf. Of bestanden of producten inderdaad inbreukmakend zijn, is aan de douane zelf om vast te stellen.

Overigens onderzoekt de douane in onder meer de VS en Nederland nu al computers. Dat doen zij echter uitsluitend wanneer het vermoeden bestaat dat de eigenaar kinderporno bezit. In de VS heeft de rechter deze doorzoekingen goedgekeurd, in Nederland is de juridische status ervan onzeker.

ISP's moeten meewerken

De ACTA-werkgroep pleit daarnaast voor een verplichte samenwerking van internetproviders met uitgevers. Providers zouden verplicht materialen moeten verwijderen, en daardoor zou worden vrijgesteld van verdere rechtsvervolging. Ook broedt de ACTA op 'remedies tegen omzeiling van technologische beschermingsmaatregelen (drm, red.) en het verspreiden van de omzeilingtechnieken'.

Bovendien moet 'niet-commerciële piraterij', zoals file sharing via internet, binnen het strafrecht worden getrokken, zo betoogt de paper.

De reikwijdte van deze voorstellen is nog niet geheel duidelijk, maar het betreft in elk geval een aanzienlijke uitbreiding van de bevoegdheden van de douane in de deelnemende landen. Daarnaast dient het document als intern discussiestuk; wat er in een mogelijk definitief ACTA-verdrag van overblijft is nog afwachten.

Los van G8, WTO of WIPO

Het ACTA antipiraterijverdrag is een 'eigen' initiatief van de Europese Commissie en de VS in samenwerking met een aantal landen als Japan, Zwitserland en Korea. Het functioneert buiten de bestaande instituten als de G8, de wereldhandelsorganisatie WTO en de intellectuele eigendomsorganisatie van de VN, de WIPO, om.

Alhoewel de EU 'uiteraard' deze organisaties volledig steunt, 'zijn deze niet het meest geschikt en bevorderlijk voor dit ingrijpende project', zo meldde Brussel eerder.

Sceptici als de Canadese rechtsgeleerde Michael Geist vrezen dat ACTA een eigengereide kopgroep van auterursrechthaviken wordt met zwaardere handhaving en strengere straffen die andere landen de les gaat lezen, burgerrechtenbewegingen negeert en bewust consensusvorming via de VN (in dit geval de WIPO) uit de weg gaat.