De hoogste rechter van Europa zal eindelijk duidelijkheid bieden of - en zo ja in welke gevallen - een hyperlink een openbaarmaking is en daarmee dus potentieel auteursrechtinbreuk. Daartoe heeft het Hof van Beroep in Stockholm zogenaamde prejudiciële vragen gesteld aan het Europees Hof van Justitie, meldt juristenblog IE Forum.

Links naar krant 'openbaarmaking'

De zaak is aangespannen door de Zweedse journalistenvakbond tegen de zoek- en aggregatiedienst Retriever. Die linkte naar artikelen van de klagers op de site van de krant Göteborgs Posten. Betalende Retriever-klanten konden bovendien klikken op links die direct leiden naar een digitale printversie van het artikel.

De klagers eisten geld van Retriever, omdat die met het 'beschikbaar maken' van de artikelen via de links inbreuk zou maken op het auteursrecht. De zaak is vergelijkbaar met klachten van Belgische kranten tegen Google News en, meer recentelijk, het Duitse wetsvoorstel dat vergoeding voor linken en citeren afdwingt. Ook de Fransen broeden op een vergelijkbare 'Google-tax'.

De rechtbank Stockholm oordeelde overigens dat er geen sprake was van openbaarmaking. De journalisten gingen in hoger beroep en het Zweedse Hof vroeg recentelijk uitsluitsel aan het Europees Hof.

Principiële vragen

De vragen zijn breed en hebben een principieel karakter: “Is sprake van mededeling aan het publiek (in de zin van artikel 3, lid 1 van de Auteursrechtrichtlijn) wanneer iemand anders dan de houder van het auteursrecht op een bepaald werk, op zijn website een aanklikbare link plaatst naar het werk?"

Het Hof zal ook bekijken of het nog uitmaakt of de link verwijst naar een werk op een toegankelijke website of dat de toegang tot deze content op enige wijze is beperkt. Bovendien buigt het Hof zich over de vraag of er onderscheid moet worden gemaakt tussen een normale, verwijzende hyperlink en het scenario dat de content op de site die linkt lijkt te verschijnen, zoals het geval is met inline linking, framing of embedden.

Daarnaast zal het Hof uitsluitsel geven of lidstaten het concept van openbaarmaking (mededeling aan het publiek) ruimer mogen interpreteren dan de Europese Richtlijn.

Cruciale zaak

Hoogleraar auteursrecht Dirk Visser noemt de zaak “zeer belangrijk" en de uitkomst “heel spannend". “De vragen zijn goed gesteld, het Hof moet zich buigen over verschillende aspecten van hyperlinken." Volgens Visser zit de zaak in de hoek van Google News en Kranten.com, en heeft het minder direct betrekking op zaken over linken naar illegale content, zoals die sinds jaar en dag door stichting BREIN worden gevoerd.

BREIN trachtte keer op keer rechters te overtuigen dat linken naar illegale content directe inbreuk is, maar zonder succes. Linken is maximaal een onrechtmatige daad, maar geen openbaarmaking, oordeelden rechters.

Maar wat BREIN niet lukte kreeg Sanoma eerder dit jaar wel voor elkaar: de links van GeenStijl naar uitgelekte blootfoto's waren directe inbreuk, vonniste de rechtbank Amsterdam.

Sanoma-advocaat Christiaan Alberdingk Thijm vertelt dat GeenStijl voldeed aan zeer specifieke voorwaarden die eerder zijn vastgesteld door het EU-Hof, zoals interventie, nieuw publiek en winstoogmerk.

Inline linking en embedden

In deze zaak zal het Europees Hof nieuwe voorwaarden vaststellen, verwachten Visser en Alberdingk Thijm. Vooral het geval van inline linken en embedden is bepaald geen uitgemaakte zaak. Hierbij kan misleiding een rol spelen, omdat de indruk wordt gewekt dat de content niet op de bronsite staat maar op de site staat die linkt.

Visser: “De jusrisprudentie over hyperlinken is nog helemaal niet uitgekristalliseerd. Hier gaan talloze lidstaten en partijen zich tegenaan bemoeien." De uitspraak van het EU-Hof zal waarschijnlijk ergens in 2014 zijn.