De modus operandi van de drie grote zoekmachines - Google, Yahoo en Bing - voldoet niet aan Europese privacyrichtlijnen, stelt de Artikel 29 Werkgroep, waar de toezichthouders van de verschillende EU-lidstaten in zetelen. De bewaarduur van zoekgegevens van internetgebruikers is in het geval van Google te lang, en er moet meer zekerheid komen dat zoekdata adequaat wordt geanonimiseerd.

Al eind 2009 gaven de toezichthouders Google gezamenlijk een "laatste waarschuwing". Alledrie de grote zoekmachines werd aangesproken op hun bewaarbeleid en in hoeverre zoekdata onomeerkeerbaar geanonimiseerd wordt. Vooral Google moest het toen ontgelden, over Microsoft en Yahoo was de werkgroep stukken positiever.

Jacob Kohnstamm

In nieuwe brieven aan de zoekmachines herhaalt de Artikel 29 Werkgroep de eis om te bewaarduur terug te brengen naar 6 maanden. Google bewaart nu 9 maanden zoekdata, zonder de ip-adressen waarvan de zoekopdrachten komen anoniem te maken. Dit moet veranderen, schrijft de werkgroep, die wordt voorgezeten voor CBP-voorzitter Jacob Kohnstamm.

"Het gebrek aan aandacht voor het niet langer dan noodzakelijk bewaren van persoonsgegevens is verontrustend", schrijft het College bescherming persoonsgegevens (CBP) over het gedrag van Google. Het is van "cruciaal belang dat zoekmachines persoonsgegevens eerlijk en in overeenstemming met de wet verwerken".

Microsoft en Yahoo voldoen inmiddels aan de eisen van de werkgroep. Bing-zoekopdrachten worden 6 maanden bewaard voordat ze geanonimiseerd worden, terwijl Yahoo een bewaartermijn van 3 maanden hanteert.

Plassende hond

Na die gevraagde 6 maanden mogen de zoekmachines wel zoekdata bewaren, mits het onomkeerbaar anoniem is. Hoe belangrijk goed anonimiseren is, bleek in 2006, toen The New York Times op basis van schijnbaar anonieme AOL-zoekdata een compleet dossier van iemand kon samenstellen. AOL-gebruiker '4417749' bleek een 62-jarige weduwe uit Lilburn met een hond die overal op plast.

De werkgroep wil dat de drie zoekmachines een onafhankelijke auditor toelaat die er op toezicht dat zoekopdrachten door gebruikers strikt anoniem worden gemaakt. De koppeling tussen een zoekopdracht en een ip-adres moet niet te herstellen zijn.

Onderzoek autoriteiten

Autoriteiten in de VS en Europa worden verzocht in de zaak te duiken. Kopieën van de brieven aan de zoekmachines zijn gestuurd naar de Amerikaanse toezichthouder FTC en eurocommissaris Viviane Reding (Justitie).

De FTC is gevraagd te onderzoeken of het beleid van de zoekmachines in strijd is met Amerikaanse wetgeving. Mogelijk zou bij het bewaarbeleid sprake zijn van "oneerlijke of misleidende handelingen of praktijken in de markt".

Kwaliteit zoekmachine

Google heeft al eerder aan Webwereld verteld dat het niet van zins de periode van 9 maanden om niet-anonieme zoekopdrachten te bewaren in te korten. Deze bewaarduur is nodig om de kwaliteit van de zoekmachine te verbeteren, vooral voor varianten van Google met een kleiner taalgebied.