Uiteindelijk stemden van de ruim 700 politici niet meer dan 13 mensen tegen de resolutie. Daarin eist het parlement absolute openbaarheid, geen three strikes-beleid en als er zoiets komt altijd de tussenkomst van een rechter en is ook het doorzoeken van gegevensdragers zonder concrete verdenking uit den boze. Het document bevat verder een klaagzang over het feit dat veel landen buiten ACTA worden gehouden en het gebrek aan het benutten van bestaande organisaties, zoals de WTO (wereld handelsorganisatie).

Het omstreden ACTA-plan stelt een vergaand beleid voor om internetpiraterij te bestrijden door onder meer isp's te betrekken bij preventie en handhaving. Deze handhaving vindt achter gesloten deuren plaats. ACTA functioneert buiten de bestaande instituten als de G8, de wereldhandelsorganisatie WTO en de intellectuele eigendomsorganisatie van de VN, de WIPO, om.

Het overleg en de voorstellen zijn dan ook niet openbaar. Alleen deze geheimzinnigheid is al aanleiding voor felle kritiek, en ACTA ligt dan ook al jaren onder vuur. Het Europarlement dwingt op deze manier openheid rond het beleid af.

Commissie Stiekem

Als het aan Eurocommissaris De Gucht ligt, die voor ACTA verantwoordelijk is, krijgen alleen de parlementariërs inzage in de stukken (de commissie Stiekem aanpak) en worden ze niet voor iedereen inzichtelijk. “Wat mij betreft is een commissie Stiekem hier niet van toepassing. Het gaat hier niet om informatie waarbij terroristen hun voordeel kunnen doen”, zegt VVD-europarlementariër Jeanine Hennis-Plasschaert tegenover Webwereld. “De commissie Stiekem moet nu geen argument worden om geen openheid te betrachten.”

Tijdens het debat reageert Eurocommissaris De Gucht wat verbaasd over de ophef. “De onderhandelingen zijn geheim. Dat is niet vreemd”, zegt hij. Voor hem staat als een paal boven water dat het parlement geïnformeerd moet worden. Hij belooft dan ook voor de volgende onderhandelingsronde in Nieuw Zeeland met de Verenigde Staten te praten en zich in te zetten voor meer openheid. Toch moet er voor “de concurrentiepositie” wel onderhandeld worden, meent de bestuurder.

Smerige keuken

Maar veel politici hebben het wel gehad met de geheimzinnigheid. “Als een dossier achter gesloten deuren bekokstoofd wordt, dan gaan bij mijn fractie alle alarmbellen rinkelen. ACTA is zo´n dossier”, zegt PVV-Europarlementariër Laurence Stassen in haar bijdrage. “Deze keer is nog niet eens bekend wat er uit die Europese keuken komt. Het Europees Parlement moet dus een mening te hebben over iets wat nog geheim in de keuken staat. Kan het gekker? Dit is een volstrekt minachten van het Parlement en de burger.”

“Mijn fractie staat voor volstrekte openheid van zaken en is fel gekant tegen het criminaliseren van de burger. ACTA kweekt een cultuur van stiekem toezicht en verdachtmaking. De Staat kijkt mee!”, poneert ze tijdens het debat. “Wat ons betreft wordt die hele stinkende en geheime keuken gesloten en hangt men een bord op de deur: 'Gesloten wegens overtreding van de regels.'”

Vreemd genoeg stemt de fractie van de PVV met drie tegen de resolutie. Dit betreft een vergissing en in de handelingen is de stem aangepast. Het was dus de bedoeling dat er 10 tegenstemmen waren, maar voor de telling maakt dat in het Europees Parlement niet uit: formeel zijn er 13 tegenstemmen.

Mensenrechten

Het Italiaanse parlementslid Nicolo Rinaldi is van mening dat het om veel meer gaat dan het beschermen van intellectueel eigendom en meent daarom ook dat de commissie voor bugervrijheden zich met de zaak moet bezighouden. “Het gaat ook over privacy en mogelijk strafrechtelijke en civiele sancties.”

Deze stap is wel noodzakelijk bevestigt ook VVD-europarlementariër Jeanine Hennis-Plasschaert. Zij sprak gisterochtend met Eurocommissaris Viviane Reding, die burgerrechten onder haar hoede heeft: “Zij was vooralsnog helemaal niet in beeld bij de Gucht.” Ook Reding zou volgens Hennis-Plasschaert voor totale openheid zijn.

D66-politica Sophie in 't Veld steunt haar VVD-fractiegenoot: “Dit raakt fundamentele rechten van de burger en dus moet die weten wat er nu allemaal speelt.”

Europese interesse

De Piraten Partij ziet ondertussen een voordeel aan het achterkamertjesgedrag van de Europese Commissie. “Ik wil de Commissie feliciteren dat ze eindelijk in staat zijn gebleken om de burgers te interesseren in Europese politiek”, zegt Christiaan Engström tegenover de Eurocommissaris. “Ik moet alleen kritisch zijn. De methodiek is niet goed, want de burgers zijn woest.”

Update 23:55: Stemgedrag PVV toegevoegd. De tegenstem is later opgeschreven als stem voor de resolutie om meer transparantie te krijgen.