Het Europees parlement wil dat Eurocommissaris Neelie Kroes netneutraliteit duidelijk definieert en regelt in de komende telecomverordening. Het conceptvoorstel zoals vorige week lekte voldoet daar geenszins aan, en zet de deur verder open voor exclusieve overeenkomsten tussen grote webpartijen en grote telecombedrijven, ten nadele van het open internet, informatievrijheid, innovatie en startups.

Dat blijkt uit een rondgang van Webwereld bij de Europese fracties van Christendemocraten, Liberalen en Groenen, samen goed voor een ruime meerderheid in het parlement. In het algemeen vindt Kroes’ voortvarende beleidsagenda richting één uniforme Europese telecommarkt veel steun, maar netneutraliteit moet veel duidelijker en strikter worden geregeld. Nederland dient daarbij als voorbeeld.

Voorbeeld nemen aan Nederland

"Netneutraliteit is een belangrijke voorwaarde voor het ontstaan van internet start-ups en daarmee innovatie en nieuwe werkgelegenheid. Want als bijvoorbeeld YouTube-moeder Google veel geld neertelt voor 'voorrang' op het internet, blijft er wellicht te weinig bandbreedte over voor innovatieve internet-start-ups zonder diepe zakken om een betrouwbare dienstverlening te garanderen. Die gaan dan waarschijnlijk over de kop. Dat moeten we niet willen,” aldus Lambert van Nistelrooij, CDA-Europarlementslid (ICT).

"Netneutraliteit is in Nederland bijzonder goed geregeld. Ik zet mij ervoor in dat de komende Europese wetgeving de netneutraliteit in Nederland niet uit zal hollen. In tegendeel: Kroes kan een voorbeeld nemen aan de Nederlandse wet!"

Duidelijke definitie en regels

Volgens GroenLinks is de tekst in het gelekte concept erg vaag. “Kroes hamert de laatste tijd op twitter op netneutraliteit en zegt ‘bij mij is het in goede handen’. Als ze dat echt meent, dan neem ik aan dat ze de tekst nog zal aanpassen mét een brede en duidelijke definitie van netneutraliteit. Want dit hoort haar toets der kritiek niet te doorstaan”, stelt Judith Sargentini, Europarlementariër GroenLinks, tegenover Webwereld.

Sargentini benadrukt dat internettoegang fundamenteel is voor de innovatie en de informatievrijheid. “Een abonnement waarin sommige diensten worden voorgetrokken en anderen geremd is wellicht een keuze van een abonnee. Maar het gaat niet alleen om de keuzevrijheid van de consument, het gaat ook om de keuzevrijheid van de burger.”

Geen quasi-netneutraliteit

Ook D66 in Europa benadrukt het publieke belang van een open internet waar netneutraliteit is gewaarborgd. “Dit gelekte concept is een glijdende schaal, een quasi-netneutraliteit. Het maakt prijsafspraken tussen grote spelers mogelijk, en kleine spelers maken zo geen kans,” reageert Europarlementslid Marietje Schaake.

Ze houdt nog een slag om de arm met haar kritiek richting Kroes, wellicht is het gelekte document niet recent en reeds achterhaald. “Maar als je de gelekte versie leest, is er nog heel veel werk te doen. Een interne telecommarkt is goed, een gelijk speelveld is goed. Maar netneutraliteit moet veel duidelijker, het liefst naar Nederlands model. Het risico is dat we anders gaan naar een internet businessmodel van grote spelers die elkaar bedienen, en een zakelijke interconnectiemarkt die op slot gaat. Er is nog ruimte om er wat aan te doen, en ik hoop dat Kroes die ruimte pakt.”

Naast de kritiek van de fracties in het Europarlement hekelden eerder verschillende digitale burgerrechtenbewegingen, zoals EDRI, Bits of Freedom, Quadrature du Net en Netzpolitik het gelekte voorstel van Kroes.

Telco's saboteren peeringmodel

Maar er komt ook kritiek uit een heel andere hoek. Een van de grootse internet backboneproviders ter wereld voorziet het einde van het open internet als het plan van Neelie Kroes doorgaat. Sterker nog, het gaat nu al mis, constateert Dave Schaeffer, ceo van Cogent Communications, in gesprek met Webwereld. Cogent is de grootste backboneprovider ter wereld gemeten in het aantal connecties. Het hanteert een strikt open peeringbeleid, maar dat beleid wordt de laatste tijd gesaboteerd door enkele grote access providers aan beide zijden van de Atlantische Oceaan.

Met name Deutsche Telekom, France Telecom (nu Orange) en Telefonica trachten al jaren het open internet te ondermijnen door exclusieve deals af te dwingen met content- en transitpartijen. Over de ruggen van hun betalende klanten heen spelen ze machtsspelletjes door te weigeren hun connectiecapaciteit te vergroten, tenzij er aan de ‘aanbodkant’ ook betaald wordt. “Crazy”, Schaeffer heeft er geen ander woord voor.

Groen licht voor machtsmisbruik

De Amerikaanse transitreus Cogent heeft daarover de afgelopen tijd verschillende mededingingsklachten ingediend in Duitsland en Frankrijk. Dat leidde nog tot niets, maar nu is de antitrusttak van de Europese Commissie wel in actie geschoten. Die deed vorige week invallen bij de drie grote oud-staatsmonopolies, na consultatie van talloze partijen in de IP-interconnectiemarkt.

In de sector broedt al een tijd een koude oorlog, maar die barst nu pas echt uit, vertelt Schaeffer. En terwijl de ambtenaren van Almunia invallen doen wegens mogelijk machtsmisbruik door grote telco’s, komen de ambtenaren van Kroes met een plan die deze dubieuze machtsspelletjes lijken te fiatteren. Onbegrijpelijk, vindt Schaeffer, die nu publiekelijk de noodklok luidt.

Het departement van Neelie Kroes bevestigt dat het gelekte document recent is, maar bestrijdt de kritiek van onder meer Quadrature du Net en Netzpolitik. "We plannen een absolute waarborg van netneutraliteit, inclusief een verbod op blokkeren en afknijpen." Verder wil de Europese Commissie inhoudelijk niet ingaan op de kwestie.

Lees verder: 'Netneutraliteit is hoeksteen van het internet', over de peeringconflicten van Cogent.