De Europese Centrale Bank heeft een rapport (PDF) vrijgegeven over virtuele munteenheden, waar de meeste aandacht uitgaat naar Bitcoin. Ook de Linden Dollars die worden gebruikt voor transacties in de virtuele wereld Second Life en in de echte wereld worden verhandeld, zijn in het onderzoek aangehaald. De ECB denkt dat landen zich bedreigd kunnen gaan voelen door online valuta, omdat sommige digitale economieën zelfs groter zijn qua Bruto Nationaal Product dan 19 kleinere landen.

Bank bang voor reputatieschade

De ECB bekijkt de komst van virtuele munteenheden met argusogen en stelt dat naarmate deze groeien er meer toezicht nodig is. Volgens de bank moeten deze digitale valuta in de gaten worden gehouden, omdat centrale banken wel worden aangekeken op negatieve incidenten. Een eventuele implosie van Linden Dollars of Bitcoins kan de centrale bank dus reputatieschade opleveren.

“Hoewel de impact van het falen van een virtuele munteenheid beperkt zal zijn - ervan uitgaande dat ze niet belangrijk groeien in grootte - is de waarschijnlijkheid wel groot dankzij de instabiliteit van virtuele valuta en de brede media-aandacht die ervoor bestaat", waarschuwt de ECB.

Bitcoins worden gedolven door gebruikers die meedoen aan het programma, maar de totale economie heeft een limiet van 21 miljoen dollar. Daarom verwacht de ECB niet dat de munt een gevaar vormt voor financiële stabiliteit.

Bitcoin zorgt voor innovatie

De centrale bank prijst de innovatieve aanpak van met name Bitcoin. De ECB noteert diverse vernieuwingen waardoor consumenten online makkelijker met geld kunnen omgaan, bijvoorbeeld met de BitBills. Dit zijn Bitcoin-kaarten waarmee gebruikers in de echte wereld kunnen betalen.

Meer betaalanonimiteit, de grote community van Bitcoin-gebruikers, de groei van digitale uitwisseling, lagere transactiekosten en het sneller verwerken van transacties zijn redenen waarom digitale munteenheden volgens het bankeninstituut zullen blijven groeien. Daarmee worden de internetmunten steeds meer toegepast in de echte wereld in plaats van traditionele valuta.

“De aanwezige literatuur heeft invloed van digitale valuta op 'echt geld' en financieel beleid", schrijven de onderzoekers van de ECB. Wel wijst het rapport op een onderzoek dat stelt dat virtuele valuta invloed hebben op het BNP omdat er gehandeld wordt voor echte goederen. Daarom zouden centrale banken op z'n minst rekening moeten houden met de aanwezigheid van digitale munten in hun berekeningen.

Risico's voor gebruikers

Maar gebruikers lopen wel gevaar, waarschuwt de bank. Het systeem is volgens het rapport ingewikkeld, maar gebruikers kunnen wel eenvoudig instappen. Daardoor weten Bitcoin-gebruikers niet altijd wat de risico's ervan zijn.

De ECB vindt dat Bitcoin financiële risico's met zich meebrengt omdat het systeem kan instorten als mensen eruit willen stappen en dat niet kunnen omdat Bitcoin niet liquide is. Dat geldt voor elke munt, maar juist hierom is er toezicht op de economie door centrale banken.

ECB vreest criminaliteit

Het ontbreken van een juridisch kader kan er volgens de ECB ook nog eens voor zorgen dat criminelen zich op de digitale munt storten om bijvoorbeeld geld wit te wassen. De Bitcoin wordt al aangegrepen door fraudeurs omdat de betaling naderhand niet getraceerd kan worden.

De bank zet vraagtekens bij het gebrek aan toezicht op virtuele munteenheden, maar gaat niet zover om dat toezicht op te eisen. Wel staat in het rapport te lezen dat virtuele eenheden onder de supervisie van de ECB vallen.

Momenteel biedt het systeem volgens het instituut alleen een risico voor gebruikers, maar de centrale bank verwacht een groei van digitale valuta en daarom moet er periodiek naar de ontwikkeling van bijvoorbeeld Bitcoin worden gekeken, aldus het overheidsorgaan.