Terwijl in Nederland de discussie over een kinderpornofilter min of meer is afgesloten, halen de Europese ministers het weer uit de mottenballen. In een verklaring stelt de Raad van de Europese Unie een wereldwijde alliantie voor om kindermisbruik en verspreiding van beelden daarvan online te bestrijden.

Ruimte voor filters

Naast meer strafrechtelijke focus op de aanpak van kindermisbruik en het beschermen van slachtoffers, doet de Raad ook een voorstel om sites met kinderpornobeelden te blokkeren. Die maatregel is omstreden, omdat uit eerdere pogingen blijkt dat het niet-effectief is en vaak leidt tot abusievelijk filteren van niet-gerelateerde webpagina's en sites.

Het is niet duidelijk of het instellen van zo'n filter wat betreft de Raad kan worden afgedwongen. Zowel in de EU als in Nederland werd eerder een verplicht kinderpornofilter afgeschoten. Het Europees Parlement liet wel de mogelijkheid open dat lidstaten zelf gaan filteren, maar alleen als uiterste middel, als verwijdering van het beeldmateriaal niet mogelijk is.

Niet verbergen maar verwijderen

Die voorwaarde stelt de Raad niet expliciet, tot ongenoegen van digitale burgerrechtenbeweging Bits Of Freedom (BoF), die constateert dat de Raad de lidstaten juist alle ruimte laat. “Blokkeren van de toegang is niet pas een optie als verwijdering écht niet mogelijk is, het blokkeren is toegestaan zonder een wettelijke grondslag en filters kunnen ook worden ingezet als dat niet per se noodzakelijk is", aldus Rejo Zenger van BoF, die spreekt van 'symboolpolitiek'.

"Het verbergen van informatie op internet is geen effectief middel. Dat weet nu zelfs onze staatssecretaris van Veiligheid en Justitie. De afbeeldingen blijven beschikbaar, het filter is gemakkelijk te omzeilen en het ontneemt de politie de prikkel om daders en slachtoffers op te sporen. Wij vinden: niet verbergen maar verwijderen," aldus BoF.