Staatssecretaris Frank Heemskerk heeft maandag 15 juni aangekondigd dat EZ open source-toepassingen beschikbaar stelt aan andere overheden. Het gaat echter niet om daadwerkelijke programma's, maar slechts om voorgebakken templates voor websites.

Deze zijn in opdracht van het ministerie ontwikkeld door ict-adviesbedrijf RedNose, dat ook webdesign doet. Het ministerie gebruikt daarvoor het open source-cms (content management system) Joomla. De templates zijn al in gebruik door het Octrooicentrum Nederland, internationaal ondernemerscentrum de EVD (voorheen Economische Voorlichtingsdienst) en diensten-richtlijn.nl. Dat zijn allemaal instanties of agentschappen die vallen onder EZ.

Kosten besparen

"Hergebruik van deze templates maakt overheden minder afhankelijk van vaste softwareleveranciers. Ook kan hergebruik de overheid miljoenen euro's per jaar schelen in de kosten", meldt het ministerie in het persbericht.

Woordvoerder Edwin Scherrenburg van EZ geeft tegen Webwereld aan dat het ministerie meer open source ter beschikking wil stellen, ook daadwerkelijke applicaties. "Dat is een van de doelen van het actieplan Heemskerk: niet alleen EZ, maar ook andere overheidsorganisaties zouden dit moeten doen als dat mogelijk is."

Overheidshandleiding

Onbekendheid met open source is daarbij een belemmering, vertelt hij. "Of het ontwikkelen van software onder een open source-licentie ook mogelijk is, is echter vaak een vraag die overheidsorganisaties hebben. Vandaar dat programmabureau onlangs een handleiding 'Overheidssoftware als open source' heeft gepubliceerd om overheden hierbij te helpen."

"Er is nu nog maar weinig ervaring opgedaan met dit fenomeen en dat is precies wat staatssecretaris Heemskerk wil aanpakken. De overdracht aan of aansporing van andere overheidsinstanties is aan het programmabureau NOiV, vertelt Scherrenburg. Hij noemt het Octrooicentrum als instantie die al veel kennis beschikbaar heeft gesteld voor hergebruik.

"Vandaar het aanbod van Heemskerk om nieuw ontwikkelde templates voor de website http://diensten-richtlijn.nl/ te hergebruiken als eerste stap. Net zoals het Bureau Keteninformatisering Werk en Inkomen van SZW haar software al ter beschikking heeft gesteld aan de onderwijswereld om hiermee goedkoop en snel hun Elektronisch Leer Dossier te ontwikkelen."

Het aanmoedigen van gebruik van open source software is één van de doelen van het Actieplan NOiV (Nederland Open in Verbinding), dat is opgezet door Heemskerk. Hij heeft het uitvoerende programmabureau begin dit jaar nog de gevraagde 2,3 miljoen euro extra budget voor dit jaar toegekend. Het actieplan is eerder door het NOiV afgezwakt: het zou alleen nog dwingend zijn voor Rijksoverheden en niet langer voor gemeenten. Dat is daarna snel door EZ teruggeroepen.

Overkoepelende overheidssite

Hoe de nu vrijgegeven templates zich verhouden tot Rijksoverheid.nl, de geplande overkoepelde website voor rijksoverheidsinstanties, is nog niet duidelijk. Die geconsolideerde site, en dito huisstijl, is gebaseerd op het Nederlandse open source-cms Hippo.

Volgens Scherrenburg is er al hergebruik van zaken rond de huisstijl. Dit komt voort uit acties van het Octrooicentrum, vertelt de EZ-woordvoerder. De EZ-templates zijn echter ook van toepassing op niet-rijksoverheden, zoals gemeenten en provincies.

Belgische samenwerking

Het is ook nog niet bekend of de templates ook worden meegenomen in de samenwerking met België. Die is in april opgezet om beleid, kennis en ervaring op het gebied van open source en open standaarden te delen.

"Aan het uitwerken van de afspraken met België wordt op dit moment gewerkt. Daarin worden alle voor België relevante Nederlandse ervaringen meegenomen." Indien het om 'pure' open source gaat, is het natuurlijk voor iedereen beschikbaar. Scherrenburg vult aan: "Overigens is de handleiding ook voor België raadpleegbaar via de website van NOiV."