In Nederland alleen al werken 450.000 (!) mensen in de aan entertainment gerelateerde auteursrechtindustrie. Dat gaat dus niet alleen over een paar supersterren, maar over heel veel mensen die onderdeel uitmaken van een gezin of daar zelfs als kostwinnaar verantwoordelijk voor zijn.

Het is eigenlijk vrij simpel: als het normaal blijft om massaal andermans intellectueel eigendom weg te geven oftewel entertainment te stelen, komen veel van die banen op de tocht te staan. En voor de consument betekent het uiteindelijk dat er minder leuks te beleven valt aan nieuw entertainmentproduct.

Free Record Shop Holding verkoopt in zijn bijna 400 winkels in de Benelux en Scandinavië een ruim assortiment aan cd's, muziek- en film-dvd's, games, boeken en gadgets. Het is dus allang niet meer de platenwinkel die het vroeger was, maar een 100 procent-entertainmentwinkel. Tegelijkertijd gaat ook het illegaal downloaden allang niet meer alleen om muziek. Ook films en games worden elk moment van de dag en iedere dag opnieuw massaal illegaal uitgewisseld door geschat 10 miljoen mensen tegelijkertijd.

Rolletje snoep

Het vreemde aan de discussie over het al dan niet illegaal downloaden is dat dat eigenlijk helemaal geen discussie zou moeten zijn. Voor films en games is allang een wettelijk kader dat het illegaal maakt en voor muziek is allang bekend dat het aanbieden daarvan via p2p-netwerken illegaal is. Vreemd genoeg wordt de heling van die illegaal aangeboden muziekbestanden nog steeds niet wettelijk bestraft. Iedereen weet echter diep van binnen dat, hoewel het heel makkelijk is om te doen, dat nog niet betekent dat je het ook maar moet doen. Het jatten van een rol snoep in een supermarkt is ook simpel, maar daarmee nog niet normaal en sociaal wenselijk gedrag…

De Nederlandse entertainmentbranche heeft in 2004 minimaal 350 miljoen euro aan inkomsten misgelopen door verschillende vormen van piraterij. Het is natuurlijk onzin om te zeggen dat elke niet betaalde download meteen een gemiste verkoop is. Wat we wél weten, is dat de schade door het downloaden van illegale content op basis van diverse onderzoeken geschat kan worden op 15 tot 20 procent van de legale omzet. Voor Nederland komt dat neer op tussen de 150 en 200 miljoen euro. Kortom, dat is nogal wat… Het downloaden van illegaal aanbod op internet is de nieuwste en ook grootste vorm van piraterij.

Niet gratis

Helemaal gratis is het downloaden trouwens helemaal niet. Alleen is het jammer dat de enigen die goed geld aan het illegale verkeer verdienen de service providers zijn die breedbandverbindingen verkopen. De eigenaren van de content blijven met lege handen achter. Bovendien frustreert het ook nog eens de ontwikkeling van legale platforms zoals ons eigen Free Download Shop.

Hiermee bieden we een legaal alternatief voor wat wij intern ondertussen 'Crime Tunes' hebben genoemd. Het omzetniveau bevindt zich structureel boven onze interne targets maar uiteraard concurreren we nog steeds tegen gratis distributie, ofwel diefstal, van muziek en dat is een lastig gevecht. Toch neemt de omzet wekelijks toe en zien we voorlopig geen einde aan die groei.

De doelgroep van onze winkels komt goed overeen met de legale downloaders. Aan de verkopen merken wij wel dat hele jonge jeugd nog hard doorgaat met het stelen van muziek, terwijl het bij de groep van twintig tot veertig jaar duidelijk al veel normaler is om voor je downloads te betalen.

Grote groei

Wij voorzien dat de markt voor digitale distributie tussen nu en een jaar of vijf ongeveer 10 procent van de muziekmarkt zal bedragen. De single-markt zal steeds meer worden vervangen door een snelle en simpele manier van distribueren, de download, en vooral steeds meer opschuiven richting de mobiele telefoon. Verder zien wij nog een grote groei in nieuwe andere modellen die gebaseerd zijn op het digitaal distribueren van entertainment, waar ik overigens uit strategische overwegingen nu geen uitspraak over doe.

Helaas weten wij ook dat dat legale alternatief niet net zo makkelijk en goedkoop is als downloaden via het illegale circuit. Al onze bestanden zijn voorzien van drm-beveiliging zodat je hiermee niet zomaar altijd kan doen wat je zou willen. Je kan er wel exact datgene mee doen dat de platenindustrie ons als Free Record Shop toestaat.

Over prijzen van entertainmentproducten worden uiteraard altijd discussies gevoerd. Maar veel van de gebruikte argumenten zijn gewoon onzin. Een cd kost helemaal niet meer dan tien jaar geleden bijvoorbeeld. Wij bieden de top-10 standaard aan voor 15,99 euro en daarvan vliegt ook nog eens meteen 19 procent naar de fiscus. We hebben op tafels in onze winkels hele stapels vol top cd's liggen voor 7,99 euro - twee voor 15. En daarnaast zijn onze dvd-prijzen over het algemeen de scherpste in de markt. Dus dat mag geen argument meer zijn om 'Crime Tunes' te blijven stelen.

Hans Breukhoven is ceo van Free Record Shop Holding BV.