De door eurocommissaris Neelie Kroes voorgestelde netneutraliteit is ondergeschikt aan de vrijheid van internetproviders om per contract bepaalde websites, diensten of content voor te trekken. Dat blijkt een gelekte conceptversie van de nieuwe Europese telecomverordening.

Voortrekken verkeer mag per contract

In artikel 20 staat daarin duidelijk voorop dat de klant en de isp de (contracts)vrijheid hebben om bandbreedte, databundels af te spreken, maar ook het gebruik van applicaties en diensten met een bepaalde 'quality of service' overeen te komen.

Ook staat het providers vrij om met sitebeheerders, dienst- en contentproviders afspraken te maken over niet alleen datavolumes, maar eveneens een bepaalde quality of service.

Het voorstel lijkt daarmee ruim baan te geven aan de door verschillende grote Europese telco’s gewenste aparte tolweg op het internet, waar specifieke diensten en content tegen betaling worden voorgetrokken, door middel van een gegarandeerde doorgifte. Hoewel daar veel verzet tegen kwam, hield Kroes zich hierover op de vlakte.

Netneutraliteit alleen voor best effort

Het voorstel haakt nog in sub 2 wel aan op netneutraliteit, maar dat geldt alleen binnen de grenzen van het contract. Met andere woorden: Google kan een isp betalen voor gegarandeerde HD-doorgifte van YouTube, en als dat netjes in het contract staat waar de abonnee mee akkoord gaat, is er geen probleem. Concurrent Vimeo mag dan niet actief geblokkeerd of geknepen worden, maar YouTube krijgt wel te allen tijde voorrang.

De Europese digitale burgerrechtenbeweging EDRI, die het concept lekte, stelt dat de voorgestelde netneutraliteit een soort Schrödingers kat is, die tegelijkertijd levend en dood is. “Dit is precies het omgekeerde als het garanderen van netneutraliteit, want het zet de deur open voor overeenkomsten tussen content- en accessproviders om verkeer voor te trekken."

En omdat het voorstel ook stelt dat nationale toezichthouders deze vrijheden van isp’s niet mogen beperken, zou de geldende netneutraliteit in Nederland in strijd kunnen zijn met de verordening, concludeert EDRI.

D66: voorstel zorgelijk

D66-Kamerlid Kees Verhoeven, een van de voorvechters van de strikte Nederlandse netneutraliteit, maakt zich zorgen. “Als dit voorstel zo definitief wordt, ben je eigenlijk terug bij de oude situatie. Contractsvrijheid is mooi, maar in de praktijk blijkt dat consumenten vaak niet weten waar ze mee akkoord gaan. Dit voorstel is een link en glibberig pad, terwijl wij het in Nederland nu juist zo helder hebben geregeld.”

In september zal naar verwachting het definitieve voorstel in behandeling gaan, met een stemming in het Europarlement in het voorjaar van 2014.