Dit staat in een document (pdf) waarin de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) alle Nederlandse gemeenten adviseert over openheid. Eerder bleek dat gemeenten weigerden gehoor te geven aan WOB-verzoeken over hun ict-aanbestedingen. Er werd zelfs onderling overlegd om de aanvraag te vertragen. De VNG wijst de gemeenten er op dat "alle gedocumenteerde bestuurlijke informatie openbaar is".

Het gaat om WOB-verzoeken (Wet Openbaarheid Bestuur) van Webwereld-journalist Brenno de Winter en de Stichting Vrijschrift. Die hebben bij maar liefst 441 Nederlandse gemeenten vragen ingediend over hun beleid voor open standaarden en open source-software. Dit betreft ict-aanbestedingen sinds december 2007. Het gaat onder andere om projecten die open source en open standaarden moeten bevorderen.

Ook is gevraagd naar adviezen die de gemeente ontvangen heeft naar aanleiding van het actieplan Nederland Open in Verbinding (NOiV). Daarnaast bestaat de WOB uit vragen naar contactmomenten en bijeenkomsten met programmabureau NOiV.

'Onzinnige vragen'

De gemeente Boxtel noemde de WOB-verzoeken in een gesloten mailinglist “onzinnige vragen” en verzocht andere gemeenten om ook niet te reageren. Nu adviseert de VNG de gemeenten om zich aan de wet te houden, maar daarbij wel de maximale termijn van vier weken op te rekken naar acht.

"Indien blijkt dat de omvang of gecompliceerdheid van het verzoek dermate is dat verstrekking meer tijd in beslag neemt, kan de termijn van vier weken met ten hoogste vier weken worden verlengd. Het bestuursorgaan heeft derhalve maximaal 8 weken om de gevraagde informatie, mits openbaar, te verstrekken. Wij adviseren u van deze termijnen gebruik te maken", schrijft de VNG. De Winter had al toestemming gegeven voor een verlenging van twee naar vier weken, daar komen er nu nog maximaal vier bij.

Extra werk

De gemeente Boekel klaagde in de mailinglijst over extra werk dat de WOB veroorzaakt, en stelde voor om met een aantal gemeenten een lijn te trekken in het afhandelen van het verzoek. Dit zou moeten gebeuren door het inhuren van een jurist om aan de hand van juridische missers het verzoek af te wijzen.

Ook werd gesuggereerd de kosten op te voeren voor inwilliging van het WOB-verzoek en die dan terug te voeren op de aanvragende partijen. “Zodat er mogelijk wel ‘recht’ is op antwoord, doch dat dit behoorlijk in de papieren gaat lopen voor de aanvrager.”

Digitaal ontvangen

"Voor het verstrekken van kopieën van documenten in het kader van het WOB-verzoek mogen gemeenten een vergoeding in rekening brengen", schrijft de VNG. "Verzoeker geeft in zijn WOB-verzoek echter aan dat hij de documentatie zoveel mogelijk digitaal wenst te ontvangen. Indien toch kopieerkosten in rekening gaan worden gebracht, dan wil hij hierover een bericht met een schatting van de kosten. De gemeente dient bij de wijze van informatieverstrekking op grond van de WOB rekening te houden met de voorkeur van de verzoeker."

Volgens de VNG zijn er een aantal uitzonderingen waarin gemeenten niet hoeven te voldoen aan een WOB-verzoek. Het open source en open standaarden beleid van de gemeenten valt daar volgens de vereniging echter niet onder.

Update: De VNG laat weten enkel adviezen te geven. De gemeenten hoeven zich hier niet aan te houden en mogen zelf beslissen wat ze met de informatie doen.

De termijn van acht weken is volgens een woordvoerster gerechtvaardigd omdat het WOB-verzoek vrij ingewikkeld is. De VNG voorziet sinds 27 maart dit jaar alle collectieve WOB-verzoeken van juridisch advies.

Update 2:De Winter heeft het advies met "toenemende verbazing" gelezen. Hij ziet het advies wel degelijk als tijdrekken. Volgens De Winter is het niet zo moeilijk voor gemeenten om gehoor te geven aan het WOB-verzoek: "De realiteit is dat tientallen gemeenten al hebben geantwoord en ik dus hele andere signalen krijg. Het lijkt erop dat dit advies is geschreven voor die gemeenten die van hun archief een complete puinhoop hebben gemaakt en dus basale ict-informatie van nog geen jaar geleden niet terug kunnen vinden. Het mag duidelijk zijn dat die gemeenten op extra aandacht en vragen kunnen rekenen."

Ook wijst hij er op dat de VNG zelf nog niets van zich heeft laten horen over een twee maanden oud WOB-verzoek aan hun eigen adres. In het verzoek worden vragen gesteld over de betrokkenheid bij NOiV en de adviezen die in dat kader aan gemeenten worden gegeven. De NVG is volgens De Winter een bestuursorgaan terwijl de organisatie dit zou ontkennen. "Daar zal deze week nog een bezwaarschrift op volgen."