Google argumenteert in de al lang slepende rechtszaak over zijn massale inscannen van boeken dat dat eigenlijk valt onder fair use. Het scannen van meer dan 20 miljoen bibliotheekboeken is volgens de internetreus namelijk 'transformative', meldt techblog GigaOM. "Google heeft niet meer gekopieerd dan noodzakelijk is om zijn transformatieve doel te bereiken", luidt het argument in de rechtbank.

Voortbouwen op en verbeteren van

Dat doel van ander gebruik dan het oorspronkelijke werk had, is het mogelijk maken "van de sociale voordelen van full-text search". Google stelt dat het niet slechts voortbouwt op bestaande indexen maar dat het die dusdanig verbetert dat er sprake is van 'transformative' gebruik ervan.

Deze juridische term is in 1994 bepalend geweest in de rechtszaak tegen rapgroep 2 Live Crew over het samplen van Roy Orbisons hit 'Pretty Woman'. Daarvoor was wel toestemming gevraagd, maar geweigerd. Nadat de rappers hun parodie toch hadden opgenomen en uitgebracht, spande het platenlabel een rechtszaak aan. Die zaak werd uiteindelijk door het Supreme Court besloten in het voordeel van 2 Live Crew: hoe meer transformatief het nieuwe werk is, hoe minder significant andere copyrightfactoren zijn.

Op weg naar fair use?

Met het indirecte aanhalen van dit oordeel probeert Google de angel te halen uit de aanklacht van copyright-schending. De Amerikaanse wet staat namelijk (her)gebruik van van auteursrechtelijk beschermd materiaal onder bepaalde omstandigheden wel toe. 'Transformative' gebruik komt echter niet automatisch neer op fair use, maar kan daar wel toe leiden.

Voor fair use zijn vier factoren van belang. Dit zijn: het doel van het nieuwe werk (en of dat bijvoorbeeld commercieel of educatief is), de aard van het beschermde werk, de hoeveelheid en substantie van het 'gekopieerde' deel van het oorspronkelijke werk, en het effect van dat gebruik op de potentiële markt of waarde voor het beschermde werk. In het geval van 2 Live Crew woog de eerste factor zwaarder.

In het geval van Google nu speelt er nog mee dat één van de rechters die de Books-zaak overziet de definitie van 'transformative' mede heeft bepaald. Die magistraat heeft in 1990 een fundamenteel artikel geschreven over wat precies transformatief gebruik is.

Auteursgilde: Google pikt klanten in

Het aanklagende Amerikaanse auteursgilde reageert fel op Google's argumentatie. "Het enige transformatieve aan Google's weergave van fragmenten van nog in print zijnde boeken is dat het online-browsende mensen bij boekverkopers transformeert in online-gebruikers van Google's zoekmachine."

De argumentatie die Google nu heeft ingediend bij de rechtbank in New York waar de al acht jaar lopende rechtszaak over Google Books nu voorkomt:

Google Opposition to Authors Guild Motion for Summary Judgment (1)