Tot op heden vraagt geen van beide bedrijven toestemming aan gebruikers voor het verzamelen van surfdata, iets wat volgens de Nederlandse cookiewet vereist is. Opta handhaaft die wet en belooft dat ze elke grote partij die zich er niet aan houdt zal aanpakken.

Verklaringen van Facebook en Google

Google en Facebook hebben beide verklaringen over cookies op hun site staan, maar geen van beide voldoen daarmee aan de Nederlandse cookiewet.

Facebook stuurde afgelopen week Nederlandse gebruikers een bericht met een verwijzing naar een Nederlandstalige verklaring over cookies. Tot nu toe ontbrak die. Facebook hoopt daarmee te voldoen aan de plicht van de Telecomwet om goed te informeren over het gebruik van cookies.

In dat schrijven verwijst Facebook naar het beleid inzake gegevensgebruik. Dat geeft een samenvatting van informatie over het cookiegebruik. Maar Facebook geeft geen informatie over het verkrijgen van toestemming voor het plaatsen en uitlezen van cookies via haar eigen website en via de websites van derden, bijvoorbeeld door middel van social media plug ins zoals de Likes.

Google biedt in het Nederlands al geruime tijd beleid en principes en privacyprincipes. Er is een Google Dashboard om het verzamelen van gegevens te beheren.

Wel onder toezicht van Opta

Wie diensten van Google gebruikt of een profiel aanmaakt bij Facebook wordt geacht in te stemmen met deze voorwaarden. En die voorwaarden omvatten dus ook toestemming om cookies te plaatsen, maar dat volstaat niet volgens de cookiewet.

De positie van Google en Facebook roept wrevel op bij Nederlandse uitgevers. Afgelopen week klaagde Frank Volmer, directeur van Telegraaf Media, dat buitenlandse partijen volgens hem niet aan de regels hoeven te voldoen zoals Nederlandse uitgevers. “We vragen een eerlijk speelveld voor iedere partij. Nu worden Nederlandse uitgevers op achterstand gezet."

Maar dat is niet het geval, verzekert de Opta. Volgens de toezichthouder zijn buitenlandse partijen niet uitgezonderd van de strenge vereisten van de Nederlandse cookiewet noch van de handhaving. “We beginnen met handhaving van de 25 meest bezochte domeinen in Nederland, ongeacht of die eigendom zijn van Nederlandse of buitenlandse exploitanten. We hebben nooit onderscheid gemaakt tussen buitenlandse en Nederlandse partijen die op de Nederlandse markt actief zijn, ook niet met handhaving van andere regels zoals voor telecommunicatie en voor spam."

Opta bekijkt websites op twee punten. Allereerst moet de informatievoorziening over cookies helder zijn, goed begrijpelijk en niet ellenlang. Verder kijkt Opta naar de vraagstelling bij het verkrijgen van toestemming. In een test afgelopen zomer voldeed volgens Opta maar één van de 25 grootste websites aan de regels.

Miranda Maasman van uitgeversbond NUV, die overleg voert met de Opta, wil nog wel enkele punten verduidelijkt zien: “Opta is er kennelijk van overtuigd dat zij altijd bij de eigenaar van de website moet zijn. Maar het gaat niet alleen om de website-eigenaar, maar om iedere partij die cookies of andere informatie wil plaatsen zoals ook adverteerders en advertentienetwerken en Facebook. Iedereen is verplicht om gebruikers daarover te informeren en daarvoor toestemming te verkrijgen", zegt zij.

Google en Facebook nemen risico

De woordvoerder van Google stelt dat de zoekreus ernaar streeft om de nieuwe regels toe te passen: "We werken actief samen met de brancheorganisaties en andere stakeholders om ons ervan te verzekeren dat de nieuwe regels op een consistente en gebruikersvriendelijke manier toegepast worden." Het bedrijf wil echter niet zeggen of er nog toestemming gevraagd zal worden van Nederlandse klanten.

Facebook is niet van plan nog een keer toestemming te gaan vragen, zo blijkt uit het antwoord van Facebook Europe: “We menen dat Facebook in overeenstemming met de EU-richtlijn handelt na de laatste aanpassing van onze Data Use Policy in mei 2012. Toestemming is nu ingebouwd in deze DUP. Elke gebruiker heeft hiermee ingestemd."

Maar het is zonneklaar dat Facebook botst met de vereisten in de Nederlandse wet. Dat geldt ook voor Google als het blijft weigeren om expliciete toestemming te vragen voor het plaatsen van cookies.

Of Opta ook daadwerkelijk onderzoek doet naar Google en Facebook wil de toezichthouder niet zeggen. Maar volgens de woordvoerder van Opta lopen er al wel concrete onderzoeken naar het ontduiken van de wet. Hoeveel dat er zijn blijft eveneens onduidelijk, maar de partijen riskeren een boete van maximaal 450.000 euro per overtreding bij het niet nakomen van de plichten.