Het lijkt erop alsof Peking en Google een soort ongemakkelijke status quo hebben gevonden waarin voor beide partijen het gezichtsverlies in deze kwestie is geminimaliseerd. Het feit dat de overheid niet meteen Google.cn heeft geblokkeerd toen Google het verkeer ging omleiden naar zijn Hongkongse site Google.com.hk, duidt mogelijk op een soort compromis.

Dat vermoedt Marc van der Chijs, een Nederlandse ondernemer actief in China en eigenaar van videosite Tudou.com. "De reactie van de overheid was opvallend mild. Normaal gesproken als een bedrijf de overheid hier voor het hoofd stoot, heeft dat bedrijf echt een probleem", vertelt hij aan Webwereld.

Great Firewall

Er was geen absolute noodzaak voor de Chinese overheid om de site op zwart te zetten, omdat filtering simpelweg werd overgenomen door staatstechnologie, de beruchte Great Firewall, ook het Golden Shield genoemd. Die filtert op verschillende manieren, onder meer op dns, url maar ook middels deep packet inspection. Daardoor is de blokkade mogelijk van bepaalde termen bij praktisch al het internetverkeer binnen China. Zoekt een Chinees op een verboden term, dan volgt simpelweg een foutmelding.

"De actie maakt dus voor mensen in China niks uit. Er verandert eigenlijk niks. Volgens mij is het vooral om gezichtsverlies te voorkomen. Zo kan Google het 'don't do evil'-motto handhaven en toch in China blijven." Maar dat valt volgens Van der Chijs bij veel Chinezen helemaal verkeerd. "Veel mensen hier vinden het een halfzacht compromis. Zij willen denk ik helemaal niet meer met Google werken en vinden het eerder een beetje een laffe actie."

De actie van Google kan daarom ook de rest van de activiteiten van het internetbedrijf in China ernstig schaden. Het bedrijf wordt nu door velen, mede aangejaagd door de staatsmedia, gezien als een paria.

Baidu vol advertenties

Van der Chijs vindt dat vooral een slechte zaak omdat Baidu nu min of meer een monopolie zal krijgen. En dat juist nu Baidu recentelijk steeds meer advertenties toont die moeilijk te onderscheiden zijn van organische zoekresultaten. "Ik zie de laatste tijd regelmatig dat de eerste tien resultaten allemaal advertenties zijn." Hij verwacht dan ook dat het marktaandeel van Microsofts zoekmachine Bing snel zal stijgen in China.

Overigens blijkt dat de Hongkongse versie van Google ook licht gecensureerd wordt. De Safe Search-modus, die pornografische content uit de zoekresultaten filtert, kan daar momenteel niet worden uitgezet. Dit bevestigt Google tegenover de IDG News Service.

Maar gaat Google.cn niet alsnog op zwart als strafexercitie tegen het ongehoorzame Google? Van der Chijs acht het onwaarschijnlijk. "Het zou kunnen, maar ik verwacht het niet. Dan hadden ze het wel meteen gedaan. Normaal gesproken is zoiets binnen een uur op zwart. Dus het lijkt op een compromis. Ik heb het gevoel dat er meer achter zit."

VPN of proxy

Van der Chijs meldt overigens dat, hoe geavanceerd die Great Firewall ook is, het eenvoudig is te omzeilen. Veel particulieren doen het, en ook alle internationale bedrijven die in China zitten. Dat is een kwestie van een VPN of een versleutelde verbinding naar een proxyserver in het buitenland.

En dat is ook precies wat Google zelf bedrijfsklanten van Google Apps in China aanraadt. Het bedrijf verzekert zijn Chinese klanten bovendien dat het geen data van Google Apps opslaat in het land zelf.