Het is de eerste keer dat een grote speler als Google zich verzet tegen een zogeheten National Security Letter (NSL), een verzoek van autoriteiten tot vrijgave van persoonsgegevens vanwege 'staatsgevaarlijke' activiteiten. Zo'n verzoek kan zonder 'warrant', een rechtbankbevel die in de Verenigde Staten normaliter nodig is om inbreuk te kunnen maken op het recht van het individu.

NSL-verzoeken zijn ongrondwettig

Maar vorige maand oordeelde een rechter in San Francisco dat een dergelijk verzoek ongrondwettelijk is en verklaarde het gehele wetsartikel waarin NSL is geregeld illegaal. Die rechter, Susan Illston, gaf de FBI tevens de opdracht te stoppen met het uitvaardigen van die NSL's, maar schorste haar eigen oordeel voor een termijn van 90 dagen om de overheid de tijd te geven in beroep te gaan. Google lijkt nu -gesterkt door het oordeel van Illston - niet te willen wachten tot het einde van die juridische strijd, schrijft Bloomberg.

Illston oordeelde op 14 maart dat de NSL-wetsartikelen strijdig zijn met het vrije woord en dat het een vorm van machtsmisbruik is doordat de overheid niet kan aantonen dat het nodig is om mensen simpelweg te verbieden om openbaar te maken dat zij zo'n NSL hebben gekregen. De wet zou tevens ontoelaatbare beperkingen opleggen aan rechtbanken om van te voren die noodzaak tot geheimhouding te toetsen, waardoor er schending is van de 'scheiding der machten'.

Google wil snel nieuwe toetsing van wet

Google heeft bij diezelfde Illston nu een verzoek ingediend om een nieuwe NSL die het heeft gekregen naast zich neer te leggen. Die mogelijkheid is er altijd al geweest (de wet voorziet daarin), maar voor zo ver bekend is dat niet op deze wijze gebeurd door Google. Het lijkt erop dat het bedrijf de uitspraak van de rechter zo snel mogelijk verder wil toetsen, nu de zaak in het nadeel van de FBI ligt, zegt Marc Rotenberg van de Electronic Privacy Information Center tegen Bloomberg.

De Amerikaanse overheid heeft sinds 2000 al 300.000 NSL's uitgevaardigd en daarvan zijn er tot nu toe vier aangevochten, zegt jurist Matt Zimmerman van de Electronic Frontier Foundation. Een daarvan heeft geleid tot de opzienbarende uitspraak van de rechter afgelopen maart. Google heeft een maand geleden voor het eerst cijfers gegeven over het aantal NSL's dat het heeft ontvangen sinds 2009. Dat waren er “nul tot 999" per jaar, in relatie tot meer dan duizend accounts. Meer informatie mag Google volgens de wet niet geven.