"Er gebeuren veel mooie dingen" en "het glas is halfvol", maar toch constateert de staatssecretaris van Economische Zaken dat er nog geen sprake is van structurele gedragsverandering inzake de toepassing van open standaarden en open source software, zoals het actieplan NOiV, inmiddels twee jaar oud, voorschrijft.

Veranderingsenergie

Daarom pleitte Heemskerk gisteren voor aanvullende maatregelen om vooral gemeenten tot meer actie te bewegen. Het gaat dan om bijvoorbeeld "het creëren van meer doorzettingsvermogen en veranderingsenergie bij overheidsorganisaties".

Daarnaast wil Heemskerk een actieve voortrekkersrol van ministeries, die namelijk al wel behoorlijk voldoen aan het 'comply or explain'-principe bij open standaarden. Ook uitvoering- en koepelorganisaties moeten de kar beter trekken. Ook heeft EZ een samenwerkingsafspraak gemaakt met de OpenDoc Society, die bijvoorbeeld kan helpen bij het gebruik van documentstandaard ODF.

"Maar ook de leveranciers, onafhankelijk van het businessmodel waarmee zij hun geld verdienen, willen we veel intensiever betrekken", aldus Heemskerk op de bijeenkomst. Heel concreet zijn de plannen nog niet, maar EZ zal die nader uitwerken in de komende voortgangsrapportage.

NOiV-monitor onbetrouwbaar

Er is echter een probleem, omdat het onderzoek dat Heemskerk aangrijpt om zijn nieuwe actielijnen te ontvouwen, net als vorig jaar, rammelt. De resultaten van de nieuwste NOiV-monitor zijn onbetrouwbaar, aangezien de respons wederom bedroevend laag is met 30 procent.

De ministeries reageerden wel allemaal, maar driekwart van de gemeenten heeft niet eens de moeite genomen de enquête in te vullen. Over die organisaties kan dus niks met zekerheid worden gezegd, maar het is niet aannemelijk dat bij de weigeraars veel NOiV-enthousiasme zal heersen. Dat stelden de onderzoekers ook zelf vorig jaar.

Afwijkende resultaten

Het is dan ook niet verwonderlijk dat de resultaten flink afwijken van het onderzoek dat ict-journalist en Webwereld-freelancer Brenno de Winter eerder dit jaar deed op basis van wob-verzoeken aan álle Nederlandse gemeenten. Daar kwam uit dat 64 procent nog helemaal niets doen aan open standaarden, terwijl de NOiV-monitor concludeert dat 75 procent van de gemeenten relevante open standaarden toepast.

Desondanks vindt EZ de monitor een prima indicatie hoe de NOiV-vlag erbij hangt in het land. Een woordvoerder noemt de response rate van 30 procent een "prima aantal dat een representatief beeld geeft van alle medeoverheden". "Maar, zoals de staatssecretaris zelf aankaart: er moet inderdaad nog veel gebeuren."