Het gaat om een uitspraak in een al jaren slepende zaak tussen De Telegraaf enerzijds en de Nederlandse Vereniging van Makelaars anderzijds. De laatste slag is voor de NVM, zo is vrijdag gebleken. De Hoge Raad heeft namelijk een eerdere uitspraak van het Hof vernietigd. De inzet: mag je op basis van een zoekopdracht gegevens uit een bepaalde database halen? Ja, zeggen de voorstanders (en ook El Cheapo): dit is juist het principe van het internet. Nee, zeggen de tegenstander, waaronder de NVM: de databankwetgeving verbiedt dit. De NVM spande in de herfst van 2000 een zaak aan tegen de `razendsnelle koopjesjager' van De Telegraaf, El Cheapo. Deze gespecialiseerde dienst zoekt onder meer naar de goedkoopste muziek, hardware, reizen en huizen op het internet. Er werd hierbij onder meer gezocht in de online database van de NVM. Het zinde de makelaars niet dat de resultaten binnen de opmaak van El Cheapo werd gepresenteerd. Pas als op een link werd geklikt, kwam de gebruiker op de site van de NVM, tegenwoordig Funda geheten. Kenners spreken van het zogeheten `dieplinken', waarbij de voorpagina van – in dit geval Funda – wordt overgeslagen. In eerste instantie werd de NVM in het gelijk gesteld, hierna bepaalde het Haagse Gerechtshof echter dat de NVM zich niet kan verzetten tegen het kopiëren van gegevens van de woningdatabank van de NVM als die op internet staan.

Databankenwet

De Databankenwet biedt volgens het Hof alleen bescherming als een databestand op één wijze gebruikt wordt. Dat zou bij de NVM niet het geval zijn: de gegevens staan op het interne netwerk èn op internet. Zodra de eigenaar de gegevens op een tweede wijze gebruikt gaan al zijn rechten verloren, zo meende het Hof. De Hoge Raad heeft vrijdag echter korte metten gemaakt met de eerdere overwegingen van het Hof en zijn uitspraak vernietigd. Hiermee heeft NVM alsnog gelijk gekregen: El Cheapo mag niet gebruikmaken van de database van de makelaars. Met name het argument dat de Databankenwet geen bescherming zou bieden, is van tafel geveegd. Met andere woorden: de afzonderlijke onderdelen van de databank kunnen zelf ook als databank worden beschouwd. Het Hof is `derhalve tekortgeschoten in zijn motivatieplicht', zo stelt de Hoge Raad.

`Historische overwinning'

Joris van Manen – advocaat van NVM – spreekt van een `historische overwinning'. "Het is een hele goeie en belangrijke uitspraak voor alle producenten van databanken", meent Van Manen. Bovendien is het volgens hem een `belangrijke slag voor alle internetpiraten': "Eindelijk wordt duidelijk dat niet alles zomaar kan met gespecialiseerde zoekmachines als El Cheapo." Voor El Cheapo maakt de uitspraak in de praktijk weinig uit, behalve dat De Telegraaf opdraait voor alle gemaakte kosten. El Cheapo zoekt al ruim een jaar niet meer in de database van NVM.