De zaak is in 2003 aangespannen door de Tilburgse postzegelhandelaar en advocaat Augustinus Pessers tegen Lycos. Pessers verkocht op eBay postzegels. Nadat hij op een gratis website van een Lycos-klant (http://members.lycos.nl/stopthefraud/) werd beschuldigd van fraude, spande hij een kort geding aan om achter de naam en het adres van deze persoon te komen.

Lycos heeft altijd beweerd dat het de naw-gegevens niet hoeft te onthullen omdat dit in strijd is met de Europese Richtlijn voor elektronische handel. In die richtlijn is onder meer geregeld dat een hostingprovider niet aansprakelijk is voor opgeslagen informatie als hij niet weet dat die informatie onrechtmatig is. Volgens Lycos was daar in dit geval ook sprake van. De Hoge Raad, het hoogste rechtsorgaan in Nederland, heeft dit argument nu verworpen.

Lycos voerde verder aan dat het verstrekken van naw-gegevens in strijd zou zijn met de vrijheid van de websitehouder om anoniem informatie te verspreiden en dat de privacy van de websitehouder beschermd moet worden. Ook deze argumenten zijn nu door de Hoge Raad van tafel geveegd. Met de uitspraak volgt de Hoge Raad de eerdere uitspraken van het gerechtshof en de rechtbank.

Lichtvaardiger

Lycos had gehoopt op een principiële uitspraak van de Hoge Raad over het afgeven van klantgegevens aan derden, ook in het geval dat de website van die klant niet onmiskenbaar onrechtmatig is. Voor Caspar Wenckebach, de advocaat van Lycos, is het arrest dan ook teleurstellend. "Het is niet alleen teleurstellend voor Lycos, maar voor providers in het algemeen."

"Providers zullen hierdoor veel voorzichtiger worden en snellers adresgegevens van klanten overhandigen. Tot vandaag was het nog zo dat ze bij twijfel geen gegevens overhandigden. Nu zullen ze het zekere voor het onzekere kiezen en veel sneller adresgegevens afgeven", denkt Wenckebach.

Stoel

In het verleden waren providers alleen verplicht naw-gegevens te onthullen als er sprake was van een onmiskenbaar onrechtmatig handelen. In andere gevallen zorgden justitie of de rechter voor uitsluitsel. Advocaat Christiaan Alberdingk Thijm, die ooit als raadsman van Kazaa optrad, denkt dat het oordeel ertoe leidt dat internetaanbieders 'lichtvaardiger zullen omgaan met het verstrekken van persoonsgegevens aan derden'.

De kritiek van veel providers is dat zij door dit arrest gedwongen worden om plaats te nemen op de stoel van de rechter. "Wij hebben niet de kennis om in alle gevallen te oordelen of iets onrechtmatig is of niet", ze stelde John van Vroenhoven van Lycos vorig jaar tegenover Webwereld.

Meningsuiting

Door deze uitspraak komt ook de anonimiteit en de vrijheid van meningsuiting in gevaar, vindt de advocaat van Lycos. "Als iemand een ander op internet beschuldigt, kunnen zijn gegevens al worden achterhaald via de provider. De uitspraak raakt daarmee het randje van de vrijheid van meningsuiting op internet en gaat er misschien wel overheen."

Wenckebach blij dat de Hoge Raad geen algemene regel in dit soort zaken heeft uitgesproken. "Volgens de Hoge Raad moet elk geval apart worden bekeken." Toch denkt hij dat de uitspraak ook gevolgen zal hebben voor de vervolging van internetters die via p2p-netwerken muziek en films uitwisselen. "Stichting Brein zal met deze uitspraak blij zijn omdat het hierdoor makkelijker wordt om adresgegevens van internetters te achterhalen die ervan verdacht worden bestanden illegaal uit te wisselen", aldus Wenckebach.

Tim Kuik van stichting Brein laat weten inderdaad blij te zijn met de uitspraak. "De Lycos-Pessers-zaak gaat over de vraag of een benadeelde iemand moet kunnen aanspreken op smaad. Hetzelfde principe gaat op indien Brein internetproviders om naw-gegevens van inbreukmakers vraagt, zodat die kunnen worden aangesproken op illegale verspreiding van muziek, film en interactieve software."

Lycos weet nog niet of het tegen het arrest van de Hoge Raad in beroep gaat. "We moeten nog bespreken of we een stapje hoger moeten, maar daarvoor is het nu te vroeg", zegt raadsman Wenckebach.