De Gedragscode Notice-and-Takedown, kortweg NTD-code, werd vanochtend aangeboden aan staatssecretaris van Economische Zaken Heemskerk. Het document is het resultaat van een jaar lang touwtrekken tussen de verschillende partijen over wie, wat, wanneer dient te doen in het geval er sprake is van (vermeend) strafbare of onrechtmatige informatie op internet.

De NTD-code is onder de vlag van de Nationale Infrastructuur Cybercrime (NICC) door marktpartijen zoals KPN, XS4All, hostersvereniging ISPConnect, de Dutch Hosting Provider Association, kabelaarsclub NLKabel, en domeinbeheerder SIDN opgesteld. Ook ministeries, politie- en opsporingsdiensten en organisaties zoals Marktplaats/eBay en stichting Brein hebben meegewerkt aan de totstandkoming van de code.

"De aangesloten bedrijven - 85 procent van de accessproviders en een deel van de hostingproviders - geven met de code een duidelijk signaal dat internet niet bedoeld is voor illegale praktijken. Ik roep andere bedrijven op hun voorbeeld te volgen", aldus Heemskerk.

Draagvlak onder kibbelende partijen

In juridisch opzicht is de gedragscode weinig opzienbarend. De code stelt vooral duidelijke verantwoordelijkheden vast voor betrokken partijen, waardoor een gang naar de rechter bespaard kan blijven. Vooral hosting providers weten nu beter waar ze aan toe zijn.

Wie voortaan misbruik constateert of vermoedt, moet eerst direct met de aanbieder in contact treden. Pas als deze niet traceerbaar is of geen antwoord geeft, krijgt de provider een takedown notice, een verzoek om de content te verwijderen. De hoster moet dit verzoek beoordelen. Wanneer deze de publicatie onrechtmatig of strafbaar acht, zal de hoster de content verwijderen.

Is de illegaliteit twijfelachtig, dan geeft de isp het takedown-verzoek door aan de persoon die de verdachte informatie heeft gepubliceerd (de 'inhoudsaanbieder'). Mocht die wederom niet reageren, dan kan de tussenpersoon de inhoud alsnog offline halen of naam en adres (NAW-gegevens) van de aanbieder overhandigen aan de klager, zodat deze laatste bijvoorbeeld een rechtszaak kan beginnen.

Hosters blij

ISPConnect, de branchevereniging die vooral kleinere hosters vertegenwoordigt, is echter 'zeer verheugd' met de code. Voorzitter Arnout Veenman spreekt van een 'geweldige mijlpaal' omdat het in het verleden alsmaar niet lukte om tot een dergelijke code te komen.

"Nu komt er eindelijk duidelijkheid over welke rol alle partijen bij NTD meldingen hebben. Iedereen heeft hier keihard voor gevochten en er zijn alleen maar winnaars, geen verliezers", aldus Veenman vurig.

Veenman erkent wel dat de gedraglijn voornamelijk 'symbolisch' is en weinig vernieuwend. Bovendien is de code vrijwillig en per definitie niet van toepassing op situaties waar de bestaande wetgeving en jurisprudentie andere verplichtingen gelden.

Brein: hier met die NAW

Stichting Brein toont zich erg sceptisch over de code die vooralsnog 'niet echt een verschil' maakt. "We zijn er nog niet klaar mee. Het is een begin. We werken er nog aan", aldus Tim Kuik, directeur van Brein, in een reactie aan Webwereld.

De piraterijbestrijder heeft vooral moeite met het vrijwillige karakter van de overeenkomst. Volgens Brein is er inmiddels duidelijke jurisprudentie over afgifte van NAW-gegevens door hosting providers aan Brein, doelend op eerdere zaken tegen ondermeer KPN, UPC en Leaseweb, alsmede het Lycos/Pessers-arrest van de Hoge Raad.

"Doordat de code zo algemeen is, lijkt die daaraan voorbij te gaan. Wij kunnen en zullen echter niet aanvaarden dat er op een melding van Brein geen NAW wordt afgegeven", aldus een strijdbare Kuik. "Er is geen plaats voor anoniem zaken doen op Internet. Dat is niet anders dan offline. Wat offline geldt moet ook online gelden. Dat is de regel die de overheid heeft gesteld en die moet gelding krijgen."

Anoniem werkt juist prima

Maar bijvoorbeeld XS4All denkt daar heel anders over. Volgens deze provider valt er prima anoniem zaken te doen online. XS4All is blij met de code, al benadrukt de provider dat het zelf al langer een klachtenprocedure heeft ontwikkeld.

"Die gaan we zeker niet overboord doen, want die is juist uitgebreider dan dit raamwerk", aldus de woordvoerder van XS4All. "Wij bieden bijvoorbeeld de mogelijkheid dat de klager en de beklaagde anoniem met elkaar in contact kunnen treden. In de meeste gevallen gaat dat goed en komen partijen er uit, zo is onze ervaring."