De gemeente Amsterdam schrapt de plannen om open standaarden en open source te implementeren, omdat dit de heersende ict-chaos zou vergroten. Hierover is een aantal raadsfracties woedend. Eén raadslid overweegt zelfs juridische stappen omdat ambtenaren geen volledige openheid van zaken over de kwestie willen geven.

Het conflict tussen de Dienst ICT en de lokale politiek speelt al enige tijd, maar wordt steeds verder op de spits gedreven. De hoofdstad leek ambitieus aan de slag te zijn gegaan met het gebruik van open standaarden en ook een project om open-sourcesoftware een kans te gunnen, leek te slagen. Maar sinds enige tijd is duidelijk dat de ambities meer door de politiek dan de ambtelijke top worden gedragen. De meest recente climax is dat open-sourcesoftware een risico zou vormen.

ICT in crisis, open source te riskant

“De gemeentelijke ICT is in crisis. Het onderzoek van McKinsey in 2008 heeft aangetoond dat de ICT ernstig is versnipperd”, schrijft Claudia de Andrade, directeur ICT van de Gemeente Amsterdam aan SP-deelraadslid Tiers Bakker. “De schade van de afgelopen jaren en de problemen waar Amsterdam nu mee kampt uit zich onder andere in een enorm groot aantal applicaties in Amsterdam (naar schatting 10 tot 15 duizend!) en – begrijpelijkerwijs relatief hoge kosten.”

Volgens De Andrade is het zaak de dagelijkse operatie draaiend te houden, omdat iedere verstoring de dienstverlening van een gemeentelijke dienst zou platleggen. “De pijnlijke waarheid is dat Amsterdam op dit moment niet in staat is om ambities door te voeren – eerst zal, zoals de Raad ook al constateerde, een grootschalige operatie moeten plaatsvinden om te standaardiseren en te consolideren.”

Onacceptabel

Voor Bakker, raadslid bij het stadsdeel Oost, is dat antwoord compleet onacceptabel. “Dit staat haaks op aangenomen moties en het is een kwestie van je coördinaten stellen. De toekomst is open source. Alles wijst erop dat je dat wel moet doen. Het is ook een bezuiningsmaatregel," aldus Bakker tegenover Webwereld.

“Het einde van het liedje zal zijn dat er een grondige analyse wordt gedaan en dat er naar de raad geluisterd wordt”, stelt Bakker. Voor hem staat als een paal boven water dat in tijden van crisis er niet voor duurdere software wordt gekozen en dat open-sourcesoftware kostenbesparend werkt. “Wat ik wil is simpel. Ik wil dat de motie van GroenLinks hierover gewoon wordt uitgevoerd. We kunnen ons niet voor de gek laten houden door het ambtelijk apparaat.”

Politieke spanning

Dat laatste vreest Bakker wel. “Er worden veel mistbanken opgetrokken. Dat heeft te maken met de politieke cultuur”, vertelt hij. “We hebben hier te maken met een ambtelijke instelling met een eigen agenda. Dat moet doorbroken worden.”

Het botert al langer niet tussen politiek en Dienst ICT. Ook aan de manier waarop Bakker de brief van de Dienst ICT heeft gekregen, is daar een voorbeeld van. Na vragen kwam er onvoldoende duidelijkheid en uiteindelijk besloot hij zelf een beroep te doen op de Wet openbaarheid van bestuur (WOB) om documenten boven tafel te krijgen.

Incompleet

Dat werkte gedeeltelijk. Het stadsdeel bleek in staat om dezelfde dag stukken te vinden, een beslissing te nemen en op te sturen. De Dienst ICT wachtte een maand en gaf recentelijk documenten vrij.

Toch vermoedt Bakker niet alle stukken te hebben ontvangen en momenteel te overwegen een juridische procedure te starten om ook die laatste stukken boven tafel te krijgen. “In die dossier moet gewoon alles duidelijk worden.”