De Ierse regering heeft het groene licht gegeven voor een proef met elektronisch stemmen tijdens de verkiezingen voor de Dáil, het Ierse Lagerhuis. Deze verkiezingen worden naar verwachting voor mei door premier Bertie Ahern uitgeschreven. In drie kiesdistricten in en nabij de hoofdstad Dublin zullen stemmachines van Nederlands fabrikaat, waarop op software is geïnstalleerd die eveneens in Nederland is ontwikkeld, worden opgesteld. Tot 2004 zullen zo'n 8000 stemmachines voorzien ISS-software gefaseerd aan 310 gemeenten worden geleverd. ISS staat voor Integraal Stem Systeem en bestaat uit stemmachines van Nedap met software van het Bureau voor Verkiezings-uitslagen J.W. Groenendaal. Na ruim twee jaar van uitvoerige vergelijkende studies en een openbare aanbesteding hebben de Ieren de keuze voor ISS gemaakt omdat de Nederlanders al een uitslagenmodule voor het zeer complexe kiesstelsel van Ierland hadden ontwikkeld. Het aantal leden van de Dáil, het Ierse Lagerhuis, is gerelateerd aan het aantal stemgerechtigden. Op grond van de bevolkingscijfers wordt eens in de vijf jaar het aantal kiesdistricten vastgesteld. Op dit moment zitten er 166 leden afkomstig uit 41 kiesdistricten in het lagerhuis van het Ierse parlement.

Een week tellen

Anders dan in het Britse districtenstelsel zijn er meerder zetels –3, 4 of 5– per kiesdistrict te verdelen. Daarbij wordt gebruik gemaakt van het STV-kiesstelsel (Single Transferable Vote). In dit systeem geeft de kiezer alle kandidaten een cijfer in volgorde van voorkeur. De uitslagverwerking kan daardoor soms wel een week in beslag nemen. Minister Noel Dempsey van Milieu en Lokaal Bestuur verwacht dat het stemmen tellen nu een kwestie van hooguit een half uurtje is. "De resultaten van de kiesdistricten zullen waarschijnlijk een half uur nadat de modules waarop de stemmen zijn vastgelegd in de hoofdstembureaus zijn afgeleverd", zei hij gisteren bij de aankondiging van de proef. Volgens Jan Groenendaal van het gelijknamige bureau hebben deskundigen jarenlang getwijfeld of automatisering van het Ierse kiesstelsel überhaupt wel mogelijk was. De stempanelen worden voorzien van enkele kolommen met twee-cijferige displays die oplichten en het volgordecijfer aangeven als de kiezer zijn keuzes maakt. Het aantal op te roepen kiezers per stemmachine is ongeveer de helft van wat in Nederland gebruikelijk is. Ierland is na Nederland het tweede land dat voor alle verkiezingen gebruik gaat maken van ISS. In Duitsland is het systeem tot nu toe alleen in een paar gemeentes gebruikt.