Webwinkel Trendylaarzen.nl had 2dehands.nl, de eigenaar van Internetoplichting.nl, voor de rechter gesleept omdat die weigerde een uitgebreide topic over vermeend malafide prakrijken van Trendylaarzen te verwijderen en de ip-adressen van de klagers te overhandigen. Dat weigerde de gedaagde en stelde onmogelijk controle te hebben over de content op de site aangezien dit een forum is waar in beginsel iedereen onder een pseudoniem berichten en klachten kan publiceren.

Grote kans op misbruik

De voorzieningenrechter besliste echter deze week echter dat Internetoplichting.nl wel degelijk verantwoordelijk is voor de inhoud van de site. Dat is opmerkelijk, aangezien beheerders van online fora vaak aanspraak kunnen maken op vrijwaring van ansprakelijkheid die isp's genieten (artikel 6:196c BW), omdat zij slechts informatie doorgeven en aanbieden maar niet (kunnen) controleren.

Die vlieger gaat in dit geval echter niet op, en wel om twee redenen. Ten eerste laat de rechter zwaar meewegen dat Internetoplichting.nl niet zomaar een forum is. Aangezien er dagelijks talloze forse beschuldigingen worden geuit is het risico op misbruik van het forum zelf niet ondenkbaar. Denk aan een bedrijf dat makkelijk en anoniem een concurrent zwart kan maken.

Hiervan is in deze zaak mogelijk ook sprake, nadat eerder bleek dat een rivaal van Trendylaarzen op Hyves allerlei anonieme laster had verspreid. 'Alleen al genoemd worden op Internetoplichting kan tot grote schade voor een bedrijf leiden', constateert de rechter in het vonnis (pdf).

Moderators deden mee

Ten tweede bemoeiden moderators zich actief met het topic en speelden zelfs een aanjagende rol. Alhoewel de meeste klachten gingen over late levering en slechte service, bleef het topic onder het kopje oplichters staan. Bovendien riepen de moderators klagers op om aangifte te doen bij de politie tegen Trendylaarzen en de bank én betaaldienst PayPal aan te schrijven dat Trendylaarzen de boel belazerde. Trendylaarzen werd zo collectief gekielhaald. De rechter spreekt dan ook van een 'hetze'. Daardoor leed de webwinkel aanzienlijke schade.

De rechter concludeert dat daarom in dit geval 2dehands.nl 'ten volle verantwoordelijk is voor wat er op haar website wordt gepubliceerd.' Het topic over Trendylaarzen moeten worden verwijderd en de ip-adressen van een aantal commentaren worden overhandigd, op last van een dagelijkse dwangsom van 2500 euro.

Stekker er helemaal uit

Voor 2dehands is het reden om na zes jaar de stekker uit de hele site te trekken. "Aangezien iedere internetgebruiker het topic weer op het forum kan plaatsen, is het risico dat wij boetes moeten betalen heel groot. Het is voor ons technisch en organisatorisch onmogelijk de site te monitoren. Er staan in totaal 280.000 berichten op het forum en er komen dagelijks duizenden bij. Wij kunnen daar vanzelfsprekend geen supervisie op houden. Dat is ook niet onze taak," schrijft de beheerder, die overweegt in hoger beroep te gaan.

Stichting Brein blij

Piratenbestrijder Stichting Brein is blij met het vonnis, want vindt dat ook beheerders van bijvoorbeeld torrentsites verantwoordelijk zouden moeten worden gehouden voor de inhoud van die fora.

“Deze uitspraak is ook van belang voor websites die zich met entertainment content bezig houden”, zegt Brein directeur Tim Kuik. “Websites zoals Piratebay of Mininova maken structureel gebruik van illegale content zoals films, tv series, muziek en games. Zij kunnen zich niet achter hun gebruikers verschuilen of enkel aanbieden onrechtmatige links na melding te verwijderen, iets dat Piratebay niet eens doet, maar zij moeten preventief toezicht houden. […] Als de aard van de website meebrengt dat misbruik een reële mogelijkheid is dan is toezicht door de websitehouder op zijn plaats en kan dit niet op de benadeelde worden afgeschoven."

Niet voor torrentsites

De conclusie van Brein is echter vooral wensdenken, schrijft ict-jurist Arnoud Engelfriet. "De rechter woog in dit vonnis zwaar mee dat de modjes actief om informatie vroegen en berichten compileerden en plaatsten. Dat is onvergelijkbaar met de sites waar BREIN op mikt, zoals Mininova en The Pirate Bay, waar gebruikers zelf de berichten plaatsen en de moderatie niet of nauwelijks gebeurt", aldus Engelfriet.