Op ieder moment van de dag kan iedereen de laatste beurskoersen, file-informatie en weersberichten ontvangen. Ook kan men zich laten waarschuwen als er een favoriete film op televisie komt, of wanneer een bepaald huis in de verkoop gaat. Sms, e-mail, internet en Google hebben een hoop verbeterd in de proactieve levering van informatie. Hoe kan het dan dat belangrijke informatie over het bestuur van uw directe leefomgeving vrijwel alleen in een huis-aan-huis krantje staat?

Er wordt tegenwoordig veel gesproken over de kloof tussen burger en politiek. Een mogelijkheid om die kloof te dichten is het vooraf, proactief informeren van de burger. Als er een flat van tien verdiepingen achter uw huis wordt gebouwd, dan bent u wel degelijk geïnteresseerd in de voorgenomen beslissingen van politici. Zo is het ook met de aanleg van een parkeerterrein of recreatieplas of het mogelijk sluiten van een schouwburg. Op dit moment is de keuze vaak al gemaakt voordat het merendeel van de burgers er vanaf weet. Met alle negatieve gevolgen vandien, de inspanningen van politieke partijen ten spijt.

Democratie is gebaseerd op een breed draagvlak in de samenleving. Draagvlak wordt gecreëerd door het betrekken van de burger bij het nemen van een beslissing. Aan de ene kant zit de politiek te springen om meer interactie met de burger en aan de andere kant zit de burger te wachten op een toegankelijker beleid en bestuur.

In de christen-democratie is gespreide verantwoordelijkheid één van de kernbegrippen. Dit begrip heeft twee kanten. Ten eerste: verantwoordelijkheid daar neerleggen waar die het beste past, het liefst zo dicht mogelijk bij de burger of maatschappelijke organisaties zoals wijkverenigingen of andere platformen. Ten tweede: er vanuit de overheid voor zorgen dat deze organisaties of individuen deze verantwoordelijkheid ook aan kunnen. Een belangrijk deel hiervan is informeren. Hoe kan ik mijn mening geven over de voorgenomen bouw van een zwembad, moskee of winkelcentrum, als ik niet helder heb wie de belanghebbenden zijn en welke alternatieven en voordelen er zijn?

Door burgers proactief te informeren over zaken in hun omgeving of over onderwerpen die ze interesseren, zal de dialoog worden aangewakkerd. Als vanzelf zullen buurten in discussie gaan over plannen die er spelen. De huidige situatie is vaak dat mensen onderling wel klagen over het feit dat al het groen uit de wijk is verdwenen, maar dit meer als gegeven beschouwen dan als iets waarop zij invloed hebben. Dit geldt met name voor zaken die zich op lokaal niveau afspelen.

Natuurlijk is veel van deze informatie wel te vinden. Raadsvergaderingen zijn openbaar en veel bekendmakingen rondom bijvoorbeeld bouwbesluiten worden in plaatselijke kranten gepubliceerd. Voor iemand die de moeite neemt, is het best mogelijk om vooraf uit te vinden wat er speelt en hierover mee te praten of hierop invloed uit te oefenen. Het probleem zit hem dan ook veel meer in de manier waarop informatie aan de burger beschikbaar wordt gesteld. In enkele gemeentes wordt al geëxperimenteerd met de toepassing van nieuwe media. Bijvoorbeeld een live verslag van de raadsvergadering via webcam in de gemeente Dinkelland. Of het project van Advies Overheid.nl om alle bekendmakingen via internet beschikbaar te maken. Dit laatste project loopt al vele maanden en heeft tot nu toe alleen opgeleverd dat er een standaard is gemaakt voor bekendmakingen. Gelukkig is men wel van plan om ook een attenderingsservice beschikbaar te maken. Adoptie van nieuwe media gaat langzaam, vaak halfslachtig en meestal zonder een helder doel.

Hierin loopt de overheid mijlenver achter op het bedrijfsleven. Om iets te weten te komen over bijvoorbeeld een commercieel evenement, dan volstaat het om in de eerste tien zoekresultaten van een zoekmachine op internet te kijken. Of men kiest ervoor om zich te laten waarschuwen als er een concert is in een bepaald genre of met een bepaalde artiest. Dit kost geen cent en hooguit vijf minuten werk. Om uit te vinden of de gemeente van plan is het weiland tegenover u te gaan bebouwen, moet u echter veel zoek- en leeswerk verrichten. Tevens moet u hiervoor vaak naar het gemeentehuis en aardig de weg weten in de ambtelijke molen. Niet gebruiksvriendelijk dus en zeker niet bevorderlijk voor het betrekken van de burger bij het te voeren beleid van een gemeente. Ditzelfde geldt namelijk voor alle beleidsterreinen. Ook voor bijvoorbeeld de cultuurnota en sociaal beleid.

Met de middelen die er op dit moment zijn, is het een fluitje van een cent om burgers van tevoren te informeren over voorgenomen besluiten, of beter nog, proactief te betrekken bij besluitvorming. Met een verbeterde inzet van e-mail, internet en andere beschikbare middelen zou dit kunnen worden bereikt. De interesse is er bij de burger wel degelijk, het vergt echter veel te veel tijd om op de hoogte te blijven van zaken die in de gemeente spelen. Door burgers in een bepaalde straal rondom een betrokken gebied proactief te informeren zullen zij veel sneller deelnemen aan het debat rondom hun eigen leefomgeving. Dit zorgt ervoor dat genomen besluiten meer draagvlak krijgen en een nog betere afspiegeling van de gemeente worden. Door proactieve informatie kan de groep mensen die op dit moment te weinig betrokken is bij de politiek of een politieke partij - veelal mensen onder de vijfendertig - weer betrokken raken.

Uiteindelijk zal door het bedienen van de latente informatiebehoefte van de burger de kloof tussen politiek en burger gedicht kunnen worden. Met als resultaat een toegenomen dialoog tussen de burgers en een groeiend maatschappelijk middenveld. Een mooier doel kan er voor de nieuwe media niet zijn.

De auteur volgt op dit moment de CDA-Kaderschool in Utrecht en is schaduwraadslid voor het CDA in Ede.