IPv6 biedt als opvolger van IPv4 veel nieuwe mogelijkheden. De Internet Engineering Task Force werkt al sinds het begin van de jaren negentig aan een opvolger van de huidige standaard. Het probleem van IPv4 is dat er het eind van het aantal beschikbare IP-adressen, een unieke 'naam' voor een computer in een netwerk, in zicht komt. Het mogelijke tekort aan deze broodnodige IP-nummers zal met IPv6 nagenoeg opgelost zijn. Verder is het mogelijk om een betere beveiliging toe te passen op het netwerk.

Het gebruik van IPv6 luidt een compleet nieuwe basis voor het wereldwijde internet in. De meest in het oog springende verandering ten opzichte van de huidige versie is de haast oneindige hoeveelheid beschikbare IP-adressen met IPv6. Het huidige protocol is gebaseerd op een 32-bits systeem en hiermee is het mogelijk om 'maar' 4,3 miljard unieke adressen uit te geven. Met IPv6 zijn 10 tot macht 30 keer zoveel adressen mogelijk *.

Hoewel we nog jaren vooruit kunnen met het huidige systeem is het toch noodzakelijk uit te kijken naar een opvolger omdat anders de kans groot is dat we in de toekomst tegen serieuze capaciteitsproblemen aanlopen. In landen als China is het internet aan een ware opmars bezig en zal er een grote behoefte ontstaan aan nieuwe, vrije IP-nummers.

Zo'n zelfde soort situatie staat ook Europa mogelijk te wachten. Het gaat hierbij dan niet direct om een sterk groeiende hoeveelheid computers die een aansluiting willen hebben op het internet maar juist om apparaten zoals mobiele telefoons en handcomputers.

Als de al jaren voorspelde explosieve groei van dit soort apparaten in Europa werkelijkheid wordt, zal er een grote behoefte ontstaan aan nieuwe, vrije IP-nummers om mobiele telefoons elk hun eigen plek op het web te geven.

Huidige toepassingen

Op dit moment wordt al gewerkt met Ipv6. Uiteraard in de Verenigde Staten, de bakermat van het internet, maar ook daarbuiten. Met name in Azië en Europa is men serieus bezig met het nieuwe protocol.

Zo is e-Japan het initiatief van de Japanse overheid om het land tegen 2005 een leidinggevende rol in de wereld te geven als het om IT gaat. De Japanse overheid steunt diverse organisaties die zich bezighouden met het nieuwe netwerkprotocol. Een van die organisaties is de IPv6 Promotie Groep, een instelling die al diverse proeftuinen gestart opgezet heeft waar met IPv6 gewerkt wordt.

De eerste ervaringen met IPv6 zijn al binnen. Wat opvalt, is dat er nog heel wat gesleuteld moet worden aan de beveiliging van de nieuwe netwerken. "Bepaalde goede beveiligingsmogelijkheden die we nu in IPv4 kennen, zijn nog niet beschikbaar in IPv6", zegt Seiji Kumagai van het Japanse IT-bedrijf Dentsu.

Het oorspronkelijke beveiligingsmodel dat bedacht is voor IPv6 biedt een adequate beveiliging die toegespitst is op elk afzonderlijk systeem binnen het netwerk. Dit biedt interessante mogelijkheden, maar voor een systeembeheerder kan zo'n opstelling een kwelling zijn. Het werk wordt er niet eenvoudiger op gemaakt. Het is een stuk eenvoudiger om een netwerk te beveiligen met een centrale firewall. De eerste firewalls die overweg kunnen met IPv6 zijn inmiddels op de markt verschenen.

De beveiligingsproblemen worden onderschreven door een medewerker van SURFnet. SURFnet is de ISP voor diverse Nederlandse wetenschappelijke onderzoekscentra en al heeft geruime tijd ervaring met IPv6. Op een aantal Cisco-routers wordt gebruik gemaakt van het nieuwe netwerkprotocol en hier en daar worden al diensten aangeboden zoals toegang tot het FTP-archief.

"Toch vertonen de IPv6-routers nog wat problemen met de beveiliging", zegt een medewerker die anoniem wenst te blijven. "Om de problemen op te lossen wordt het verkeer veilig langs IPv4-routers gestuurd door gebruik te maken van Access Control Lists (ACL) maar dat is natuurlijk niet de bedoeling."

Acceptatie

De eerste implementaties zijn een feit. Maar wat heb je aan een nieuw netwerkprotocol als het nauwelijks ondersteund wordt? Het beroemde 'kip-en-het-ei'-verhaal gaat volgens enkele analisten op. Er zijn providers en hardwarefabrikanten die zeggen dat ze voorlopig nog niet overstappen op de nieuwe standaard als er geen vraag uit de markt is. Die markt zegt op zijn beurt: 'Ik wil wel overstappen, maar ik kan niet omdat de mogelijkheden me niet geboden worden'.

Een belangrijke rol bij de acceptatie van de nieuwe standaard kan 's werelds grootste softwarefabrikant Microsoft spelen. In Windows XP is zowel IPv4 als IPv6 geïmplementeerd. IPv6 in Windows XP is volgens een woordvoerder in de eerste plaats nog bedoeld voor ontwikkelaars die willen stoeien met IPv6 en er applicaties voor willen maken. Windows 2000 Server is voorzien van een software development kit om zelf IPv6-toepassingen te ontwikkelen.

Sun Microsystems heeft IPv6 inmiddels ook opgepikt. Het nieuwe netwerkprotocol is in Solaris 8 verwerkt. "Als een Solaris 8 server in een IPv6-netwerk wordt gehangen, wordt het nieuwe systeem welhaast automatisch herkend", zo zegt een woordvoerder.

De eerste stappen op weg naar een nieuw internet zijn met deze initiatieven gezet. Maar het kan volgens kenners in de markt nog zeker een decennium duren voordat het nieuwe systeem volledig geaccepteerd is.