'Change' was ook het thema dat Barack Obama (mede) aan zijn overwinning heeft geholpen. En al jaren is het cliché over IT dat de 'veranderingen snel gaan'. Er is geen ontkomen aan, de toekomst van de IT brengt veranderingen. Maar ditmaal zullen deze 'changes' veel ingrijpender zijn en sneller gaan dan we ons kunnen voorstellen. De gevolgen voor de IT'er zijn enorm.

Het ligt voor de hand dat wie zich aan voorspellingen waagt begint met het extrapoleren van de huidige trends. Om te beginnen cloud computing. Alles gaat naar de cloud en er zullen nauwelijks nog bedrijven zijn met uitsluitend een eigen IT-omgeving. Dat betekent een bom onder de huidige IT. De impact zal vergelijkbaar zijn met de industriële revolutie.

Ook het semantische web zal realiteit worden en vanuit de werkelijke functionele behoeften het leven van mensen en organisaties vorm gaan geven. Een voorproefje hiervan laat het succes van Obama zien. Dat succes zou ondenkbaar zijn geweest zonder IT.

Ook het zoeken naar informatie zal drastisch veranderen. Informatie zal op een compleet andere manier benaderd kunnen worden. Expertsystemen zorgen voor de juiste tags zodat het niet meer nodig is gegevens gestructureerd op te slaan. En het zoeksysteem 'weet' waarmee de zoeker bezig is en kan op basis daarvan de gewenste relevante informatie vinden.

Ondanks deze fascinerende technologische ontwikkelingen verlaten we nu de fase waarin de techniek de behoefte bepaalt, maar waarin de techniek ten dienste staat van de behoefte. Techniek is gaandeweg volkomen geïntegreerd in het dagelijks leven en dat heeft uiteraard gevolgen. Wat ons te wachten staat zal ingrijpender zijn en nog veel sneller gaan dan we ons nu kunnen voorstellen. De onzekerheid neemt toe terwijl de gevolgen van de veranderingen voor ons leven groter worden.

Zo zullen we echt anders gaan kijken naar ons werk. Niemand zit meer lang bij hetzelfde bedrijf. Elk jaar een andere werkgever, daar gaat het naar toe. En werknemers zullen zich afvragen: waarom moeten we eigenlijk elke dag naar ons werk toe? Waarom komt het werk niet naar mij? De behoeften van de werknemers zullen de boventoon voeren.

Uiteindelijk gaat het om het vertalen van deze behoeften naar de techniek.

In de beginfase van een technologie ontwikkeling wordt de techniek gemodelleerd naar een bekend voorbeeld - het web als brochure of als uithangbord. Maar het nieuwe web, en (dus) de IT zullen er volkomen anders gaan uitzien. Er komen nieuwe toepassingsvormen, die ver van het nu bekende af zullen liggen. Gebruikers zullen zich deze nieuwe vormen eigen maken, de 'domme gebruiker' is iets uit het verleden.

Die nieuwe vormen zullen voor 'traditionele' techneuten moeilijk te volgen zijn. Hun taak in een zakelijke omgeving zal zijn ervoor te zorgen dat mensen hun werk gemakkelijker en aangenamer kunnen doen, waarbij de techniek de behoefte volgt.

In deze wereld zullen IT'ers steeds vaker hun competenties moeten aanpassen en daarna ook weer moeten waarmaken. De IT'er van morgen zal zich sociale vaardigheden eigen moeten maken. Steeds weer andere eisen betekent ook steeds weer andere competenties. Dat vergt ook een andere vorm van certificeren. Certificeringen zullen beperkt geldig zijn, daarna moeten de competenties opnieuw aangetoond worden voordat er een nieuw certificaat kan worden uitgereikt.

De IT'er die deze ontwikkelingen omarmt is gaat een zeer interessante toekomst tegemoet. Adaptiviteit is noodzakelijk, terwijl juist in de technische wereld de behoudzucht groot is (blij dat het werkt, if it ain't broke, don't fix it). Dit vergt een proactieve insteek, op individueel niveau zullen IT'ers zich in hun beroep een ondernemershouding moeten eigen maken. Dat is de uitdaging voor de toekomst.

Ernst Fuld is directeur van NGN, platform van en voor ICT-professionals. NGN organiseert aanstaande donderdag 22 januari een jubileumcongres met het thema: 'De toekomst van IT en de gevolgen daarvan voor de individuele IT Pro'.